Golfpark De Haenen

GEO Certified® 02/2017
Teteringen Breda,
Netherlands
Telephone: 076 - 578 39 50
Img_2890_club_image

Executive summary (English & local language)

On Monday, 14 November 2016 I have conducted the audit of Golfpark De Haenen at Teteringen Breda. The course is situated to the west of the Teteringse Heide (heather area near Teteringen) in the wooded area between Oosterhout and Breda in the sand landscape of the southwest of Brabant (the Netherlands). The club covers a terrain of 54.5 hectares with 18 holes, a putting green, an all-weather green and a driving range. The Golfpark also includes a 6 hole par 3 course.

A remarkable feature of the course is its location within the historical grounds of the former Missionary House Saint Francis Zaverius, dated 1911. Nowadays, the house serves as a home for elderly nuns and priests. Not only does the golf club focus on the game of golf, it also provides a location for modern art within the Golfpark.

The audit consisted of a review of the submitted documents, an interview with the GEO-responsibles and an onsite visit.

Op maandag 14 november 2016 heb ik de audit bij Golfpark de Haenen in Teteringen-Breda uitgevoerd. De baan is gelegen ten westen van de Teteringse Heide in het bosrijke gebied tussen Oosterhout (NB) en Breda, binnen het zandlandschap van zuidwest Brabant (Nederland). De club beheert een 54,5ha groot terrein met 18 holes, puttinggreen, all-weather green en driving range. Ook beschikt het Golfpark over een 6-holes par 3 baan.

Bijzonder is dat de golfbaan voor een gedeelte is gesitueerd op het historische terrein van het missiehuis St. Franciscus Zaverius uit 1911. Dit huis fungeert als rusthuis voor zusters en paters. Naast het spelen van golf is het bieden van ruimte voor moderne kunst een belangrijk aandachtpunt binnen het Golfpark.

De audit bestond uit het doornemen van de ter hand gestelde documenten, een gesprek met de GEO-verantwoordelijken en een terreinbezoek.

Nature

Golf Park De Haenen is located in part in the Ecological Main Structure. Around the course, there are majestic approaches and woods. A portion of the course is covered with flowery meadows with scattered patches of heather. An important objective is the development of three different types of landscape on the course: one third dominated by flowery meadows, one third by historic woodlands and heather and one third is the historic park.

Het Golfpark De Haenen ligt gedeeltelijk in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Rond de baan bevinden zich mooie statige lanen en bossen. Een deel van de baan is begroeid met bloemrijk grasland, hier en daar komt heide voor. Het doel is om binnen de baan 3 verschillende landschapstypen te ontwikkelen: een deel wordt gedomineerd door bloemrijk grasland, een deel door historisch bos en heide en een deel is historisch park.

In addition to a description of the management and maintenance, the maintenance plan also presents details of the different species that live on the course. In 2015, an inventory was made of all groups of species (dragonflies, birds, butterflies, tracheophytes and mosses). This reveals that on the course, there are 5 protected species (among which the alpine newt, marsh orchid and rampion bellflower) and 3 species that appear on the Red List (plants and animals seriously endangered in the Netherlands).

Naast een beschrijven van het beheer gaat het beheerplan ook in op de op de baan aanwezige soorten. In 2015 zijn alle soortgroepen (libellen, vogels, vlinders, vaatplanten en mossen) geïnventariseerd. Daaruit blijkt dat op de baan 5 beschermde soorten (waaronder Alpenwatersalamander, rietorchis en rapunzelklokje) en 3 soorten van de 'Rode Lijst' voorkomen (= in NL ernstig bedreigde plant- en diersoorten).

There is a maintenance plan for maintenance of the natural features. Part of this plan is a chart on which a distinction is made between woodlands, shrubbery and flowery meadows. A number of important landscape types such as heather and open sand are not represented on this map. Further, a number of important maintenance questions remain unsolved. For instance, details pertaining to necessary maintenance interventions need fine tuning and it remains unclear how spontaneous development of black cherry can be combatted best. It must be noted that management of the heathery and open sand areas is performed in close consultation with a sheep herd: three times a year, the flock is allowed on the course.

Voor het uitvoeren van het natuurbeheer is een beheerplan aanwezig. Onderdeel van het beheerplan is een kaart waarop onderscheidt wordt gemaakt tussen bos, struweel en bloemrijk grasland. Een aantal belangrijke beheertypen, zoals heide en open zand, komen niet op de kaart voor. Ook zijn een aantal belangrijke beheervraagstukken niet opgelost. Zo zijn bijvoorbeeld de noodzakelijke beheerinterventies binnen de bossen niet uitgekristalliseerd en is nog niet duidelijk hoe de spontane opslag van Amerikaanse vogelkers het beste kan worden bestreden. Bijzonder is dat het beheer van heide- en openzandgebieden in nauw overleg met een schaapherder wordt vormgegeven: de herder komt drie keer per jaar met de kudde op de baan.

The composition of grasses on the greens contains a high percentage of red fescue: 60% and 20% of red fescue with fine runners. Further, there is a large amount of common bent (20%). With an additional 20% of annual meadow grass, the composition of the greens is particularly sound.

De grassamenstelling op de greens heeft een hoog aandeel rood zwenkgras: 60% gewoon rood zwenkgras en 20% roodzwenkgras met fijne uitlopers. Daarnaast komt veel gewoon struisgras voor (20%). Straatgras heeft een bijzonder laag percentage (<1%). De samenstelling van de grasmat is daardoor bijzonder goed te noemen.

The greenkeepers team operates in line with the code of conduct Durable Maintenance landscaping of the foundation Stadswerk. As there are no working protocols, operations are not carried out fully in line with requirements of the Dutch Nature Conservation Act. The fact is however that two green keepers have the certificate of Careful Handling Dutch Flora and Fauna Act level 1 and 2. One further staff member is still in training. There are no tree administration or Visual Tree Assessment (VTA) to ensure that the legal duty of care requirements of the Dutch Civil Code are met. As a result, a number of trees may not meet the legal safety requirements. Annual tree maintenance is carried out by external experts and arrangements relating to tree safety have been formulated in the maintenance plan. Yet, from a point of view of duty of care, this is not sufficient.

De greenkeeping hanteert bij het beheer de gedragscode Bestendig beheer en onderhoud groenvoorzieningen van stichting Stadswerk. Doordat er geen werkprotocollen beschikbaar zijn wordt niet 100% gewerkt conform de eisen van de wet Natuurbescherming. Wel zijn 2 greenkeepers in bezit van het certificaat Zorgvuldig handelen Flora- en faunawet niveau 1 en 2. Een derde persoon is in opleiding. Een boomadministratie en Visual Tree Assessment (VTA) om er voor te zorgen dat aan de wettelijke zorgplichteisen vanuit het NBW wordt voldaan is niet aanwezig. Daardoor kan het zijn dat een aantal bomen niet aan de wettelijke veiligheidseisen voldoet. Wel wordt jaarlijks boomonderhoud door deskundigen uitgevoerd en zijn in het beheer afspraken met betrekking tot boomveiligheid vastgelegd. Toch is dit uit oogpunt van zorgplicht niet voldoende.

Water

The club uses tap water for cooking, sanitary provisions and cleaning. The total annual tap water consumption approximates 1,400 m3 (1,483m3 over 2015).

De club gebruikt leidingwater voor koken, sanitaire voorzieningen en schoonmaak activiteiten. In totaal gebruikt de club ongeveer 1.400m3 per jaar (1.483m3 in 2015).

For irrigation, surface water is taken from the ponds on the course. These ponds further provide natural obstacles but are also used as buffer for collecting rain water in wet periods and providing sufficient irrigation water for dry periods. The surface water is solely used for irrigating the greens (daily), tees (once every 2 – 3 days), fairways and semi roughs (on a weekly basis). The annual surface water consumption reaches an average of 20,000m3 (16,000 over 2015).

Voor de beregening wordt oppervlakte water onttrokken aan de vijvers in de baan. De vijvers zijn tevens een natuurlijke hindernissen, maar worden ook gebruik als buffer voor het opvangen van regenwater in natte perioden en het leveren van voldoende beregeningswater in droge perioden. Het oppervlaktewater wordt alleen gebruikt voor het beregenen van greens (dagelijks), tees (eens per 2-3 dagen), fairway en semi rough (beide: wekelijks). Het jaarlijkse verbruik van oppervlaktewater komt gemiddeld op 20.000m³ (16.000m³ in 2015).

For optimizing the use of irrigation water, irrigation only takes place based on weather forecasts, the moisture content of the soil and the expertise of the head greenkeeper. On locations where water is not retained well, wetting agents are used. The sprinkler heads of the irrigation installation are adjusted anew every year and during the growing season, any obstructing vegetation is cleared away.

Om zo min mogelijk beregeningswater te gebruiken wordt de beregening ingezet op basis van de weersverwachting, het vochtgehalte in de bodem en de vakkennis van de hoofdgreenkeeper. Op plekken waar het water niet goed wordt vastgehouden worden wetting agents ingezet. De sproeierkoppen van de beregeningsinstallatie worden jaarlijks opnieuw afgesteld en gedurende het groeiseizoen vrijgehouden van vegetatie.

During the growing season, rain water is used for hosing down the (mowing) machines at the cleaning facilities near the greenkeepers lodge. This yields an average yearly savings of 90m3 on tap water consumption. Outside the growing season, the irrigation system is closed to prevent it from freezing. Then, tap water is used for cleaning the machinery. This requires an annual consumption of about 90 m3 (91m3 over 2015).

In order to reduce water consumption, water saving shower heads have been installed. The Golf park also intends to invest in water saving equipment. In addition, the Golf park aims to reduce water consumption through communication with members, visitors and staff. The goal is to realize a reduction of 5% on water consumption over a period of 3 years.


Rain water draining from the club house and parking lot is drained into the pond adjacent the club house. Currently, rain water is not used for any specific purpose. The Golf Park will explore whether there is a cost effective way of putting this water to use.

Gedurende het groeiseizoen worden de machines op de afspuitplaats nabij de greenkeepersloods met beregeningswater afgespoten. Dit zorgt voor een gemiddelde jaarlijkse besparing van 90m3 op het gebruik van leidingwater. Buiten het groeiseizoen – als de beregening ter voorkoming van bevriezing is afgesloten - wordt leidingwater gebruik voor het afspoelen en schoonmaken van de (maai)machines. Hiervoor wordt jaarlijks ongeveer 90m3 voor gebruikt (91m3 in 2015).

Om water te besparen zijn waterbesparende douchekoppen op de douches geïnstalleerd. Ook gaat het Golfpark investeren in waterbesparende apparatuur. Verder wil het Golfpark, via communicatie richting leden, bezoekers en medewerkers, proberen het waterverbruik verder te verminderen. Doel is in de komende periode van 3 jaar 5% op het gebruik van leidingwater te besparen.

Het hemelwaterafvoer van clubhuis en de parkeerplaats wordt via een leiding geloosd op de vijver bij het clubhuis. Hemelwater wordt op dit moment niet gebruikt voor andere toepassingen. Het Golfpark gaat onderzoeken of de inzet van dit water binnen een aanvaardbaar kostenniveau kan worden gerealiseerd.

Energy

The temperature in the club house is regulated by means of a climate control installation. The golf course is connected to the natural gas grid. The club has an annual gas consumption of about 10,000m3 (10,131 m3 over 2015). The Golf park intends to reduce the consumption of gas.

The workshop comprises a shed for storing equipment, a cafeteria and an office, all heated with propane gas. This gas is kept in a tank adjacent the work shop. On average, 4m3 of gas is used (in 2015, 3,8m3).

De temperatuur in het clubhuis wordt geregeld door een klimaatbeheersingsinstallatie. De golfbaan is aangesloten op het aardgasnet. Jaarlijks gebruikt de club rond de 10.000m3 aardgas (10.131m3 in 2015). Het Golfpark heeft als doelstelling het gasgebruik te verlagen.

De werkplaats bestaat naast een loods voor de machine opslag uit een kantine met kantoor. Voor de verwarming wordt propaangas gebruikt. Dit gas wordt opgeslagen in een tank naast de werkplaats. Gemiddeld wordt jaarlijks 4m3 gas gebruikt (in 2015: 3,8m3).

The annual electricity consumption of the club approximates 230 kWh (a little over 232 kWh in 2015). For this type of golf course, this is quite substantial. Since January 1, 2015, the Golf park consumes energy which is generated by means of water power, rendering the electricity consumption Co2 neutral.

De club gebruik ongeveer 230.000kWh per jaar (232.360kWh in 2015). Dit is voor een dergelijke golfbaan aan de hoge kant. Sinds 1 januari 2015 maakt het Golfpark gebruik van energie die wordt opgewekt door middel van waterkracht. Hierdoor is het stroomgebruik wel Co2-neutraal.

Course maintenance is outsourced to De Enk Groen & Golf. Two thirds of the driven mowing machines run on diesel (consumption over 2015: 6,931 liters), 10% runs on gasoline (consumption 3,810 liters over 2015) and 20% is hybrid. All golf carts are electrically driven.

Het onderhoud op de baan is uitbesteed aan de De Enk Groen & Golf BV. Tweederde van de rijdende maaiers werken op diesel (verbruik 2015: 6.931 liter). 10% op benzine (verbruik: 3.810 liter in 2015) en 20% is hybride. Alle golfcarts worden elektrisch aangedreven.

The Golf parks aims to reduce the electricity consumption. On a large number of locations, low energy lamps have been replaced by LED-lamps. Motion detectors have been installed in areas that are not in regular use. The lighting on the driving range is fitted with a time switch. The parking lot too is lighted, and the golf park contemplates the installation of LED lighting there too. In addition, there is a growing awareness about preventing energy waste. The Golf park does not allow equipment to remain on standby modus or be used excessively, such as ovens being switched on all day long. Upon purchase, low energy equipment is preferred.

Het golfpark wil het elektriciteitsgebruik verlagen. Op een groot aantal locaties zijn spaarlampen vervangen door ledlampen. Ruimtes die niet veel worden gebruikt zijn voorzien van bewegingsmelders. De verlichting op de driving range is voorzien van een tijdschakelaar. Ook de parkeerplaats is verlicht. Het Golfpark overweegt ook hier ledverlichting toe te passen. Daarnaast is er aandacht voor het voorkomen van onnodig stroomverbruik. Dit doet het Golfpark door elektrische apparaten niet op stand-by te laten staan of overbodig gebruik, zoals het gedurende de hele dag laten aanstaan van een oven, te voorkomen. Bij aanschaf van nieuwe apparaten is de energiezuinigheid een belangrijk criterium.

Supply Chain

The policy of Golf Park De Haenen is to realise a hospitable, sustainable golf course within natural surroundings.

Het beleid van de Golfpark De Haenen is gericht op het realiseren gastvrije, duurzame golfbaan binnen een natuurlijke omgeving.

Quality and sustainability are a focus in the purchase of produce. Suppliers for the hospitality services are assessed as to price and to quality of produce. In the view of the club, these two aspects determine how members and guests experience their services. The club uses a list of criteria for the assessment of the products to be purchased.

Bij de inkoop van producten wordt rekening gehouden met de kwaliteit en de mate van duurzaamheid. Leveranciers van de horeca worden dus zowel beoordeeld op de prijs als op kwaliteit van hun producten. Beide bepalen volgens de club voor een belangrijk deel de ervaring van leden en gasten. Het Golfpark is in het bezit van een lijst met criteria die worden gehanteerd bij de beoordeling van de aan te kopen producten.

Waste grass is collected in a closed container and removed. The Golf park has a composting device which currently is not in use. It will be explored whether in the future, waste grass can be composted on a liquid tight floor.
Cut back branches and tree top wood are shredded and used in the wooded areas. Round wood is left in the woods in stacks. These stacks have a positive effect on animal and plant life. It is not advisable to spread shredded wood as this may lead to overgrowth.

Grasafval wordt verzameld in een afgesloten bak en afgevoerd. Het Golfpark beschikt over een composteerinrichting die op dit moment niet wordt gebruikt. Onderzocht wordt of het grasafval in de toekomst op een vloeistof dichte vloer kan worden gecomposteerd.

Vrijkomend tak- en tophout wordt gechipt en in de bosvakken verwerkt. Ook rondhout wordt in de vorm van rondhoutstapels in het bos achter gelaten. De rondhoutstapels hebben een positieve invloed op flora en fauna. Het verspreiden van houtsnippers is echter af te raden omdat dit tot verruiging leidt.

Each year, a fertilizing plan is drawn up. This plan is based on the results of soil survey. On average, on the greens, 84 kilos of nitrogen are used per hectare and 121 kilos on the tees. In a national perspective, this is quite a substantial number. However, Golfpark De Haenen aims to minimize the use of fertilizers.

Chemicals are used for combatting diseases and undesired herbs such as clover. This is done with legally allowed substances. Over 2015, on the greens (1.5 hectares) a total amount of 117 kilos of fungicides and herbicides is used. This is substantial, and, in view of the change in legislation in this respect, has to be reduced on a very short term (to zero in 2020).

Jaarlijks wordt een bemestingsplan opgesteld. Dit plan is gebaseerd op de resultaten van bodemonderzoek. Gemiddeld wordt op jaarbasis op de greens 84 en op de tees 121 kilo stikstof per hectare gebruikt. Dit is landelijk gezien een hoge mestgift. Toch is het doel van Golfpark De Haenen het gebruik van meststoffen zo veel mogelijk te beperken.

Chemische middelen worden ingezet ter bestrijding van ziekten en ter bestrijding van ongewenste kruiden, zoals klavers. Dit gebeurt met middelen die wettelijk zijn toegestaan. Opgeteld (fungiciden + herbiciden) is er in 2015 op de greens (1,5 ha) 117kg bestrijdingsmiddel gebruikt. Dat is een zeer hoge inzet, die gezien de wijziging met betrekking tot de regelgeving, op korte termijn omlaag moet (naar nul in 2020).



In the club house, waste is separated as much as possible. A distinction is made between various streams: paper/cardboard, glass, plastic/synthetics and remaining waste. All organic waste ends up in the remaining waste.

In het clubhuis wordt het afval zoveel mogelijk gescheiden. Daarbij wordt onderscheidt gemaakt in de fracties in papier/karton, glas, plastic/kunststof en overig afval. Al het groenafval komt in het restafval terecht.

Pollution Control

The storage of chemical substances is in conformity with legal requirements. In the greenkeepers lodge, there is a list of all substances used. In addition, measures are taken to remove the causes of diseases and pests. This is done, for instance, through systematic spiking and scarifying of the greens. The goal is to keep the grass healthy and resistant.

Fertilizers are stored in the prescribed manner in the shed that also houses the machinery. This also holds for waste oil which is stored in oil drums, at a location with sufficient leakage capacity.

De opslag van de chemische middelen vindt plaats conform de wettelijke eisen. In de greenkeepersloods is een lijst aanwezig waarop de middelen zijn vermeld. Daarnaast worden cultuurtechnische maatregelen ingezet om de oorzaak van ziekten en plagen weg te nemen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door op greens een goed onderhoudsregime van prikken en verticuteren toe te passen. Doel is het gras gezond en weerbaar te houden.

Meststoffen zijn op voorgeschreven wijze opgeslagen in de loods waar ook de machines staan. Dat geldt ook voor afgewerkte olie. Deze olie wordt opgeslagen in oliedrums, op een locatie met voldoende lekcapaciteit.

The quality of the irrigation water is monitored on a yearly basis.

De kwaliteit van het beregeningswater wordt jaarlijks gemonitord.

The kitchen rinsing water passes through a grease pit which is emptied on a regular basis. The detergents used in the club house and the greenkeepers lodge are not biodegradable. In the club house and the kitchen, conventional cleansing agents are used.

Het spoelwater van de keuken gaat door een vetput. De vetput wordt regelmatig geleegd. De in het clubhuis en bij greenkeepersloods toegepaste schoonmaakmiddelen zijn niet op natuurlijke/biologische basis. Ook in het clubhuis en in de keuken worden conventionele schoonmaakmiddelen gebruikt.

Resulting organic waste from the maintenance of ditches and ponds is dried on the banks and then removed to a composting firm.

Materiaal dat vrijkomt bij het beheer van sloten en vijvers wordt op de oevers gedroogd en vervolgens naar een composteerbedrijf afgevoerd.

The washing area is provided with a liquid tight plate containing an oil and grease separator, and is checked on a yearly basis. At the greenkeepers lodge there is a diesel tank which is double-walled and has a leak warning system. The 2 stroke fuel too is stored in conformity with legal requirements.

De aanwezige wasplaats is voorzien van een vloeistofdichte plaat met olie- en vetafscheider en wordt jaarlijks gecontroleerd. Bij de greenkeepersloods is een dieseltank aanwezig. De tank is dubbelwandig en voorzien van een lek-indicatie systeem. Ook de 2-takt benzine wordt opgeslagen conform wet- en regelgeving.

There is a protocol directed towards the prevention of soil pollution. As a result, it is clear what the response should be in case one of the hydraulic hoses on the course tears.

Er is een protocol aanwezig gericht op het voorkomen van bodemvervuiling. Hierdoor is duidelijk op welke manier moet worden gereageerd indien op de baan een hydrauliekslang scheurt.

Community

There is no GEO committee at the Golfpark. Management is responsible for sustainability and realising the GEO-goals. The management is further responsible for communication with respect to GEO and sustainability.

Het Golfpark beschikt niet over een GEO-commissie. De verantwoordelijkheid voor duurzaamheid en het realiseren van de GEO-doelen ligt bij het management. Het management verzorgt ook de communicatie rond duurzaamheid en GEO.

A safe working environment is one of the focal points of the management of the course. All activities on the course are performed in conformity with Health and Safety regulations. In 2013, an official risk assessment was performed. Based on this assessment, an action plan was developed, emphasising safe working conditions on the course. Risk prevention is a regular item on the agenda.

Alle activiteiten op de baan worden uitgevoerd conform ARBO-richtlijnen. In 2013 is een toetsing op de Arbo RI&E uitgevoerd. Op basis hiervan is een plan van aanpak met aandachtspunten voor het veilig werken op de baan ontwikkeld. Ook is het voorkomen van risico's periodiek een aandachtpunt bij overleg. Een veilige werkomgeving is een belangrijk aandachtspunt binnen de bedrijfsvoering.

Use of hazardous substances by the greenkeeping team is carried out according to strict procedures and is monitored by the greenkeeper in charge. All means for protection are made available and actual use thereof is regularly monitored. All regulations for fire prevention are in conformity with legal requirements. A part of the staff is trained as emergency response officer.

Tijdens het werken met gevaarlijke stoffen worden procedures door de greenkeepers nageleefd en door de hoofdgreenkeeper gecontroleerd. Alle noodzakelijke beschermingsmiddelen worden ter beschikking gesteld. Regelmatig wordt gecontroleerd of ze daadwerkelijk worden gebruikt. Aan de richtlijnen voor de brandpreventie wordt conform wettelijke eisen voldaan. Een deel van het personeel is als bedrijfshulpverlener opgeleid.

Several public hiking paths run through the Golfpark. This provides De Haenen with an open character which links it in a natural way to its direct surroundings. This public character also allows non-golfers to enjoy the nature on the course.

Over het Golfpark lopen openbare wandelpaden. Hierdoor heeft De Haenen een open karakter en is er sprake van een verweving met de directe omgeving. Door deze openbaarheid kunnen ook niet-golfers van de natuur op de baan genieten.

The missionary house is the direct neighbour of Golfpark De Haenen. The Golfpark is also responsible for a portion of the maintenance of the statue of Jesus (also called Mount Calvary).

Het missiehuis vormt de directe buur van Golfpark De Haenen. Het Golfpark verzorgt een deel van het onderhoud aan het Jezusbeeld (ook wel de calvarieberg genoemd).

The fact is that Golfpark De Haenen intends to present itself as a sustainable organisation. This means that in the coming years, there will be a strong focus on communication about the environment and ecological issues. This communication will be both for internal and external purposes.

Belangrijk doel van Golfpark De Haenen is namelijk zich te profileren als een duurzame organisatie. Dat betekent dat er de komende jaren vanuit De Haenen veel aandacht zal zijn voor communicatie over milieu en natuuronderwerpen. Deze communicatie is zowel intern als extern gericht.

On the Golfpark De Haenen website, there is no information about sustainability or GEO. This will certainly change in the future.

Op de website van Golfpark De Haenen is op dit moment geen informatie over duurzaamheid of GEO te vinden. Dat gaat in de toekomst zeker veranderen.

Documentation Reviewed

Conclusion

Golf Park De Haenen is located in part in the Ecological Main Structure. Around the course are majestic approaches and woods. A portion of the course is covered with flowery meadows with scattered patches of heather. The focus lies on development of three different types of landscape on the course: one third is dominated by flowery meadows, one third by historic woodlands and heather and one third is the historic park.

Significant animal and plant species occur on the course (among which the alpine newt, marsh orchid and rampion bellflower) and species that appear on the Red List (a list of plants and animals seriously endangered in the Netherlands).

Daily maintenance is not in conformity with an approved code of conduct. No working protocols prescribed in the Dutch Nature Conservation Act are present. There is no tree administration and Visual Tree Assessment (VTA) to ensure that the legal duty of care requirements of the Dutch Civil Code are met.

Several measures have been implemented for saving water. For instance, water saving shower heads have been installed, and the Golf Park will invest in water saving equipment. Communication to members, visitors and staff is to ensure a further reduction of water consumption. The goal is to save 5% on tap water over the next 3 years.

The golf park aims to reduce the use of electricity by replacing low energy lamps with LED lighting, and to fit spaces that are not in regular use with motion sensors. The Golf park also envisages installing LED lighting in the parking lot. In addition, unnecessary use of power is to be prevented by, for instance, switching off electrical equipment and the ovens in the kitchen when these are not in use. When purchasing new equipment, sustainability will be an important feature.

In the club house, waste is separated as much as possible. A distinction is made between waste streams of paper/cardboard, plastic/synthetics and remaining waste. All organic waste ends up in the remaining waste. Waste grass is collected in a closed container and removed. The Golf park has a composting installation which may be employed in the future as composting area.

On average, on a yearly basis, 84 kilos of nitrogen re used on the greens, and 121 kilos on the tees. In a national perspective, this is quite substantial. Still, Golfpark De Haenen intends to reduce the use of fertilizers for as much as possible.

Chemicals are used for combatting diseases and undesired herbs, such as clover. This is done with legally allowed substances. In 2015, a total (fungicides and herbicides together) of 117 kilos of pesticides were used on the greens (1.5 hectares). This is quite substantial.

Fertilizers and fuel are stored according to regulations in the shed where the machines are parked. This also holds for used oil. This oil is collected in drums, at a location with sufficient leakage capacity. The washing location is provided with a liquid tight plate with oil and grease separator and is checked on a yearly basis. At the greenkeepers lodge, a diesel tank is present. The tank is double walled and provided with a leakage indicator. The 2stroke gasoline too is stored according to legal regulations.

It is important to Golfpark De Haenen to present itself as a sustainable organization. This means that in the years to come, a lot of effort will be given to communication about the environment and natural issues. This communication is directed both to the staff and to visitors and members.

Public hiking paths run through the Golfpark. This provides De Haenen with an open character which links it in a natural way to its direct surroundings. This public character also allows non-golfers to enjoy the nature on the course.

Use of hazardous substances by the greenkeeping team is carried out according to strict procedures and is subject to supervision by the greenkeeper in charge. All means for protection are made available and actual use thereof is regularly monitored.

Het Golfpark De Haenen ligt gedeeltelijk in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Rond de baan bevinden zich mooie statige lanen en bossen. Een deel van de baan is begroeid met bloemrijk grasland, hier en daar komt heide voor. Het doel is om binnen de baan 3 verschillende landschapstypen te ontwikkelen: een deel wordt gedomineerd door bloemrijk grasland, een deel door historisch bos en heide en een deel is park.

Op de baan komen bijzonder soorten voor, waaronder beschermde soorten (Alpenwatersalamander, rietorchis en rapunzelklokje) en soorten van de 'Rode Lijst' voorkomen (= in NL ernstig bedreigde plant- en diersoorten).

Bij het uitvoeren van dit dagelijkse beheer wordt niet gewerkt conform een goedgekeurde gedragscode. Ook zijn geen werkprotocollen Ffwet aanwezig. Een boomadministratie en Visual Tree Assessment (VTA) om er voor te zorgen dat aan de wettelijke zorgplichteisen vanuit het NBW wordt voldaan is niet aanwezig.

Om water te besparen zijn verschillende acties ondernomen. Zo zijn waterbesparende douchekoppen geïnstalleerd en gaat het Golfpark investeren in waterbesparende apparatuur. Verder moet communicatie richting leden, bezoekers en medewerkers er voor zorgen de het waterverbruik verder wordt verminderd. Doel is in de komende periode van 3 jaar 5% op het gebruik van leidingwater te besparen.

Het golfpark wil het elektriciteitsgebruik verlagen door spaarlampen te vervangen door ledlampen en ruimtes die niet veel worden gebruikt te voorzien van bewegingsmelders. Het Golfpark overweegt ook op de parkeerplaats hier ledverlichting toe te passen. Daarnaast wordt onnodig stroomverbruik vorkomen, bijvoorbeeld door elektrische apparaten niet op stand-by te laten staan of ovens in de keuken alleen te laten draaien als ze nodig zijn. Bij de aanschaf van nieuwe apparaten is de energiezuinigheid een belangrijk criterium.

In het clubhuis wordt het afval zoveel mogelijk gescheiden. Daarbij wordt onderscheidt gemaakt in de fracties in papier/karton, glas, plastic/kunststof en overig afval. Al het groenafval komt in het restafval terecht. Grasafval wordt verzameld in een afgesloten bak en afgevoerd. Het Golfpark beschikt over een composteerinrichting die in de toekomst wellicht kan worden ingezet als composteergebied.

Gemiddeld wordt op jaarbasis op de greens 84 en op de tees 121 kilo stikstof per hectare gebruikt. Dit is landelijk gezien een hoge mestgift. Toch is het doel van Golfpark De Haenen het gebruik van meststoffen zo veel mogelijk te beperken.

Chemische middelen worden ingezet ter bestrijding van ziekten en ter bestrijding van ongewenste kruiden, zoals klavers. Dit gebeurt met middelen die wettelijk zijn toegestaan. Opgeteld (fungiciden + herbiciden) is er in 2015 op de greens (1,5 ha) 117kg bestrijdingsmiddel gebruikt. Dat is een zeer hoge inzet.

Meststoffen zijn op voorgeschreven wijze opgeslagen in de loods waar ook de machines staan. Dat geldt ook voor afgewerkte olie. Deze olie wordt opgeslagen in oliedrums, op een locatie met voldoende lekcapaciteit. De aanwezige wasplaats is voorzien van een vloeistofdichte plaat met olie- en vetafscheider en wordt jaarlijks gecontroleerd. Bij de greenkeepersloods is een dieseltank aanwezig. De tank is dubbelwandig en voorzien van een lek-indicatie systeem. Ook de 2-takt benzine wordt opgeslagen conform wet- en regelgeving.

Belangrijk doel van Golfpark De Haenen is zich te profileren als een duurzame organisatie. Dat betekent dat er de komende jaren veel aandacht zal zijn voor communicatie over milieu en natuuronderwerpen. Deze communicatie is zowel intern als extern gericht.

Over het Golfpark lopen openbare wandelpaden. Hierdoor heeft De Haenen Golfpark een open karakter en is er sprake van een verweving met de directe omgeving. Door deze openbaarheid kunnen ook niet-golfers van de natuur op de baan genieten.

Tijdens het werken met gevaarlijke stoffen worden procedures door de greenkeepers nageleefd en door de hoofdgreenkeeper gecontroleerd. Alle noodzakelijke beschermingsmiddelen worden ter beschikking gesteld. Regelmatig wordt gecontroleerd of deze daadwerkelijk worden gebruikt.

Certification Highlights

The course is situated to the west of the Teteringse Heide (heather area near Teteringen) in the wooded area between Oosterhout and Breda in the sand landscape of the southwest of Brabant (the Netherlands). The club covers a terrain of 54.5 hectares with 18 holes, a putting green, an all-weather green and a driving range. The Golfpark also includes a 6 hole par 3 course.

Significant animal and plant species occur on the course (among which the alpine newt, marsh orchid and rampion bellflower) and species that appear on the Red List (a list of plants and animals seriously endangered in the Netherlands).

Several measures have been implemented for saving water. For instance, water saving shower heads have been installed, and the Golf Park will invest in water saving equipment.

The golf park aims to reduce the use of electricity by replacing low energy lamps with LED lighting, and to fit spaces that are not in regular use with motion sensors. The Golf park also envisages installing LED lighting in the parking lot.

De baan is gelegen ten westen van de Teteringse Heide in het bosrijke gebied tussen Oosterhout (NB) en Breda, binnen het zandlandschap van zuidwest Brabant (Nederland). De club beheert een 54,5ha groot terrein met 18 holes, puttinggreen, all-weather green en driving range. Ook beschikt het Golfpark over een 6-holes par 3 baan.

Op de baan komen beschermde soorten voor: (Alpenwatersalamander, rietorchis en rapunzelklokje) en soorten van de 'Rode Lijst' voorkomen (= in NL ernstig bedreigde plant- en diersoorten).

Om water te besparen zijn verschillende acties ondernomen. Zo zijn waterbesparende douchekoppen geïnstalleerd en gaat het Golfpark investeren in waterbesparende apparatuur.

Het golfpark wil het elektriciteitsgebruik verlagen door spaarlampen te vervangen door ledlampen en ruimtes die niet veel worden gebruikt te voorzien van bewegingsmelders. Het Golfpark overweegt ook op de parkeerplaats hier ledverlichting toe te passen.