Hooge Graven Golf & Country Club

GEO Certified 08/2016
Ommen,
Netherlands
Telephone: + 31 529455999
2015-08-12_clubgebouw_club_image

On July 18th 2016 I visited Hooge Graven Golf & Country Club. This golf club, situated in the province of Overijssel, started working towards GEO certification in 2015. After discussing the six GEO subjects, we headed out for a tour across the golf course. The golf club showed some of their ecological highlights and characteristic landscapes. The maintenance facility and kitchen were visited as well. Through this visit, I gained a good impression on their ambitions and their drive for a sustainable golf course management.

Op 18 juli 201…

Guido Hamelink, GEOSA, Accredited Verifier Read verifier report.

GEO Certified® Report

GEO Certified® is the symbol of great golf environments worldwide – designating that a golf facility has met a credible standard in the areas of nature, water, energy, supply chain, pollution control, and community, and is committed to continually improve. GEO Certified® is widely trusted and endorsed by a growing number of organizations and people, both inside and outside golf.

Click below to read about the activities undertaken by this golf facility to operate sustainably.

Facility details

Golf Courses
Golf en Country Club Hooge Graven (18 holes, 5974 metres, year opened 1993)
Par 3 Birdiebaan (9 holes, 717 metres, year opened 1993)
1 Clubhouse(s)
1 Practice Facility/Facilities
1 Maintenance Facility/Facilities

Nature

Golf en Country club Hooge Graven ligt ten oosten van Ommen in de provincie Overijssel vlak bij de Overijsselse Vecht. Haar directe omgeving is een product van menselijk handelen. De woeste grond is vanaf het begin van de vorige eeuw volledig in cultuur gebracht. Aan de oost- en westzijde van ons terrein is aangeplant bos aanwezig. Aan de noord- en zuidkant is de woeste grond omgezet in landbouwgrond, met name t.b.v. de akkerbouw.
De golfbaan bestaat uit twee delen.
Op de oude baan, in de westelijke uitbreiding en het oostelijk bosgebied wordt het landschap gekarakteriseerd als een deels open, deels gesloten coulisselandschap. In een oorspronkelijk recht verkaveld productiebos hebben, bij de aanleg van de golfbaan, langgerekte openstellingen plaatsgevonden. Hierbij is rekening gehouden met de plaats en samenstelling van de bestaande beplanting en de diverse wensen van initiatiefnemer en overheid.
De reeds in het verleden ontstane verwildering met voornamelijk berk, prunus, esdoorn, braam en distels, heeft zich in het westelijk bosgedeelte doorgezet bij de uitbreiding naar de 18 holesbaan. Geïntegreerd in de oude baan zijn twee natuurterreinen gecreëerd in de vorm van stuifzanden en heide. Verder zijn daar drie vijvers.
De oostelijke uitbreiding heeft een open landschap geënt op de oorspronkelijk ter plaatste voorkomende eendenmesterij. Bij de aanleg en de hieraan gekoppelde beplanting is bewust dit open karakter gehandhaafd. Landschappelijke accenten zijn verkregen door drie grote waterpartijen, enkele groepen beplantingen en solitairen. Centraal zijn enkele accidenteringen aangebracht.
Het totale terrein maakt deel uit van het Natuur Netwerk Nederland (NNN, ook wel Ecologische Hoofdstructuur genoemd).

Golf and Country club Hooge Graven is situated east of the town of Ommen in the province Overijssel near the river Vecht. The direct surroundings of Hooge Graven are a product of human actions. At the start of the twentieth century the surrounded wilderness area has been completely brought under cultivation: east and west of the golf course forest was planted and to the north and south the land became farming land.

The golf course comprises of two parts. Originally the old part of the course was used as production forest. When constructing the first nine holes long stretches of open areas were made in the forest. Two natural areas with heather and drifting sand are an integrated part of the ‘old’ nine holes.
This old part of the course, the extension to the west and the forest in the east are characterised as partly open and partly closed bocage landscape. Contrary to the forest on the old part the extension of the course with an additional 9 holes has an open landscape. This in accordance with the original destination of this part of the course: a duck farm. Three big ponds in this open area are situated close to one another and form a habitat for many bird species.
The whole area of the golf course is part of the Natuur Netwerk Nederland (NNN) and as such part of an ecological nature network.

Consultation & Surveys

This golf facility does not consult any organizations regarding landscape heritage conservation.

The following landscape assessments and surveys have been undertaken at this golf facility:

Title Author Date View document
Bosbeleidsplan 2013-2024 Ir A. Tissingh 2013/05/31
Beheerplan voor de beplanting II Ir J.B. Thate 2007/05/31
Plan van aanpak beheer en renovatie Hooge Graven 2007 Th.J.M. van Rossenberg 2007/05/31

This golf facility consults the following organizations regarding ecosystem protection and enhancement:

  • Bureau voor Begeleiding en Advies Sportterreinen (BAS)
  • Vos Ruinerwold Golf bv

The following ecological surveys have been undertaken at this golf facility:

Title Author Date View document
Plan van aanpak beheer en renovatie Hooge Graven 2007 Th.J.M. van Rossenberg 2007/04/01
Bosbeleidsplan 2013-2024 Ir. A. Tissingh 2013/05/31
Inventarisatie Flora en Fauna Golfclub Hooge Graven Drs. G. Soetens, Dr. M. Brand 2016/05/26 Download

Rare, protected and notable species occurring at this golf facility:

Local name Scientific name
Kleine zonnedauw Drosera intermedia
Voorjaarszegge Carex caryophyllea
Teer vederkruid Myriophyllum alterniflorum
Jeneverbes Juniperus communis
Brede wespenorchis Alcedo atthis
Buizerd Buteo buteo
Zwarte specht Dryocopus martius
Groene specht Picus viridis
Goudvink Pyrrhula pyrrhula
IJsvogel Alcedo atthis
Groene meerkikker Pelophylax ridibundus
Bruine kikker Rana temporaria

This golf facility regularly monitors the following species as indicators of environmental quality:

Local name Scientific name
Kleine zonnedauw Drosera intermedia
Voorjaarszegge Carex caryophyllea
Struikheide Calluna vulgaris
Groene kikker Rana esculenta
Rode bosmier Formica rufa
IJsvogel Alcedo atthis
Staartmees Aegithalos caudatus
Kuifmees Lophophanes cristatus
Pimpelmees Cyanistes caeruleus
Koolmees Parus major

Habitats & Designations

This golf facility features the following landscape designations:

Description Designating Authority
Het terrein is in z´n geheel onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland (in de wet benoemd als Ecologische Hoofdstructuur). The whole area of the golf course is part of the Natuur Netwerk Nederland (NNN) and as such part of an ecological nature network. Nederlandse overheid

Area of habitats / vegetation types, and associated designations at this golf facility:

Title Estimated Area (Hectares) Designation
Open Water Features 1,2 National Government
Non Native Plantation Woodland 30 National Government
Heather and other dwarf shrub communities 0.5 National Government
stuifzand 1,2 National Government

Turfgrass

Size and estimated species composition of amenity turfgrass maintained at this golf facility.

Estimated Area (Hectares) Turfgrass Species Sward Composition (%)
Greens 1.2 Hectares Agrostis tenuis / capillaris 45%
Poa annua 35%
Tees 0.75 Hectares Lolium perenne 40%
Festuca rubra 25%
Fairways 7.6 Hectares Lolium perenne 50%
Poa annua 30%

These turfgrasses are optimal for the circumstances at this club because:
Agrostis tenuis is de dominante grassoort op de greens en Lollium perenne op de tees, fairways en in de semi-roughs. Lollium grassen kunnen erg kort gemaaid worden en herstellen snel op de tees en in geval van geslagen divots. De gebruikte grassen zijn geschikt voor zandgronden, zijn droogte tolerant en verlangen weinig bemesting.

Agrostis tenuis is the dominant grass variety on the greens and Lollium perenne on tees, fairways and in semi-roughs. The Lolium variety can be cut very short and quickly recovers on tees and in divots. The used grass varieties are suitable for sandy soils, are drought tolerant and require little fertilisation.

This golf facility assesses mowing patterns every: 1 years

This golf facility consults the following individuals / organizations regarding its grassing plan:

  • Vos Ruinerwold Golf bv
  • Bureau voor Begeleiding en Advies Sportterreinen (BAS)
  • ProGrass

This golf facility is making the following efforts to manage the playing quality expectations of customers:

Activity Description
Establishing clear internal policies for irrigation, fertilization, colour, cutting heights, overseeding etc Hooge Graven beschikt over een beheerplan waarin alle werkzaamheden voor het onderhoud van het gehele golfcomplex zijn vastgelegd. Het doel is de golfbaan in een goede cultuurtechnische conditie te houden, de natuurwaarden te handhaven en de uitstraling te geven van een kwalitatief hoogstaande golfbaan.

Hooge Graven has a maintenance plan describing all maintenance activities for the whole golf course. The aim is to keep the golf course in a good condition regarding the land and water management, to preserve nature and to give the golf course an appeal of a very high quality course.
Promoting the playing quality values of more naturalized turf, particularly fairways and semi-rough Agrostis tenuis is de dominante grassoort op de greens en Lollium perenne op de tees, fairways en in semi-roughs. Lollium grassen kunnen erg kort gemaaid worden en herstellen snel op de tees en in geval van geslagen divots. De gebruikte grassen zijn geschikt voor zandgronden, zijn droogte tolerant en verlangen weinig bemesting.

The used grass varieties are suitable for sandy soils, are drought tolerant and require little fertilisation. Agrostis tenuis dominant on greens, Lollium perenne on tees, fairways, in semi-roughs. Lolium can be cut very short and quickly recovers on tees and in divots.
Improving customer understanding around greens maintenance Leden worden via de website en digitale nieuwsbrieven (en eventueel via de algemene ledenvergadering) geïnformeerd over de aard en duur van de werkzaamheden die buiten het normale onderhoud vallen. Aankondiging van werkzaamheden is belangrijk voor begrip en draagvlak onder de leden.

Members are informed on the website and by newsletter (and possibly during the General Assembly) on the nature and duration of the extra work not belonging to the normal maintenance activities. Timely announcement of maintenance projects is important in obtaining understanding and support of the members.
Demonstrating the direct relationship between environmental best practice and year round high quality playing surfaces Twee keer per jaar inspecteert een externe consultant de status van de baan. Van alle spelonderdelen worden bodemopbouw, onkruiden, ziektes, gras, vilt, bunkers, wortelgroei etc. visueel beoordeeld. De uitslag wordt verwerkt in een onderhoudsmonitor en wordt gebruikt voor een tijdige bijsturing van het beheer. De monitorresultaten over de afgelopen 5 jaar laten een zeer duidelijke verbetering zien van bijna alle spelonderdelen. Op deze manier kan aan alle 'stakeholders' de directe relatie tussen de genomen onderhoudsmaatregelen en de hoge kwaliteit van de baan duidelijk gemaakt worden
Demonstrating the direct relationship between environmental best practice and year round high quality playing surfaces Twice a year the condition of the golf course is assessed by a consultant. All playing elements are visually reviewed on soil condition, weeds, diseases, turfgrass, thatch, felt, etc. The data are processed in a monitor and if necessary the outcome can be used to adapt the maintenance plan timely. An overview of the results of the last 5 years shows a clear improvement of nearly all playing elements.
Such sustainable terrain management clearly stipulates to all stakeholders the direct relation between the undertaken maintenance measures and the high quality of the golf course.

Conservation & Enhancement

This golf facility is undertaking the following activities to conserve landscape character:

Activity Description
Allowing seasonal variation of course coloration and texture Droogte en dientengevolge verkleuringen van het gras op de fairway worden geaccepteerd. Beregening gebeurt daar alleen ter voorkoming van afsterving. Kleurvariatie in de rough komt vooral tot stand door (relatief) inlandse soorten als de krent, boshyancint, brem, vingerhoedskruid, lijsterbes, bladverliezende lariksen.

Discolouring of the turf on the fairways as a result of drought is accepted. Irrigation is done only to prevent dying back of the turf. Variation in colour of the rough is a result of indigenous species like Amelanchier, bluebell, Cytisus scoparius, rowanberry and foxglove.
Appropriately matching mowing lines to contours De maailijnen zijn diagonaal maar altijd passend bij het karakter van de omgeving.

Mowing is done diagonally and are attuned to the different natural elements of the terrain.
Protection and restoration of historic features Niet van toepassing

Not applicable
Discreet on-course signage and furniture Al het buitenmeubilair in de baan en de bewegwijzering is gemaakt van teakhout en is met zorg uitgezocht. Er kon niet worden vastgesteld of het meubilair gemaakt is van FSC-gecertificeerd hout. Bij vervanging van het buitenmeubilair zal er worden gekozen voor meubilair van teakhout met het FSC-keurmerk.

All on-course furniture and signage is made of teak wood and was selected with great care. It could not be ascertained if the furniture was made of FSC certified wood. In due time old furniture will be replaced by furniture made from teak wood with the FSC label.
Conservation of specimen trees De schaarse beeldbepalende bomen op en naast de fairway worden met zorg onderhouden.

The few iconic trees which are defining elements on the course are maintained with great care.
Screening and softening unsightly man-made features De golfbaan is volledig omgeven door natuur. Alleen aan de noordzijde van het terrein is in 2012 een rondweg gerealiseerd (afstand naar de weg is ongeveer 500 m). Aan deze zijde van de golfbaan (hole 15) is door aanplantingen een dichte bosschage gerealiseerd teneinde het doorzicht en het geluidsniveau in te perken; in het open (noordoostelijk) gedeelte (hole 7) is hiertoe een geluidswal opgetrokken.

The golf course is completely surrounded by nature. The nearest bigger road is at a distance of approximately 500 m. Dense bushes limit the sight on the road and diminish the sound level.

This golf facility is undertaking the following activities to improve the landscape ecology of the golf course:

Activity Description
Minimizing the amount of amenity grass Het Beheerplan Hooge Graven geeft een nauwkeurige omschrijving van het regulier en specifiek onderhoud van de verschillende graspartijen (tees, carry, fairways en greens).

Hooge Graven has a maintenance plan describing regular maintenance activities for the whole golf course as well as the maintenance with a five year outlook.
Increasing the size of habitat patches Waar mogelijk worden natuurlijke habitats gecreëerd en in stand gehouden: mierenhopen zijn GUR en van snoeihout worden op strategische plekken takkenrillen gemaakt. Waar nesten ontstaan in watergebied, bomen, schuilhutten etc. worden deze nadrukkelijk beschermd.

Habitat patches are well protected and where possible new areas are created: pruning waste is being used to make wood banks, and anthills and burrows of digging animals are defined as GUR.
Nests in water banks, trees or shelters are explicitly protected.
Connection of internal habitat patches De bosstructuur vormt eigenlijk één geheel, slechts onderbroken door de fairways. Het open gebied is nog in ontwikkeling. De drie grote vijvers in het open gebied liggen bij elkaar en vormen een leefgebied en verblijfplaats voor vele vogelsoorten.

The forest parts of the golf course are in essence one forest, only divided by the fairways. The open area (holes 3 – 7) is still in a stage of development. Three big ponds in this open area are situated close to one another and form therefor a habitat for many bird species.
Connection of patches with external habitats De baan is onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland (NNN), ook wel Ecologische Hoofdstructuur genoemd en dus onderdeel van een ecologisch natuurnetwerk. Er zijn eigenlijk geen harde grenzen tussen de aangrenzende bossen en de golfbaan.

The golf course is part of Natuur Netwerk Nederland (NNN) and as such part of an ecological nature network.
Creation of habitat corridors Zie boven: de baan is onderdeel van een ecologisch natuurnetwerk. Het verder verbeteren van de heidebiotoop is punt van aandacht.

The golf course is part of Natuur Netwerk Nederland (NNN) and as such part of an ecological nature network.
Avoidance of habitat fragmentation Versplintering van leefgebieden is aan west- en oostkant niet van toepassing (NNN). Aan zuidkant dringt bebouwing op, gelukkig met een open en natuurlijk karakter. De noordkant is akkerbouwgebied doorsneden door een rondweg. De baan wordt hiervan afgeschermd door een brede bosrand en geluidswal. Op de baan zelf wordt het nieuwe gedeelte opengehouden.

Habitat fragmentation is not applicable east and west of the golf course. To the North the course adjoins an agricultural area. The nearest bigger road is at a distance of approximately 500 m. The open area of the course will be kept open.
Improving and diversifying habitat edges De twee natuurterreinen met stuifzand en heide behoeven aandacht. Eén van de doelstellingen van het Bosbeleidsplan is het percentage naaldhout van 80% tot 60% te verlagen ten gunste van loofhout, aangezien loofhout een belangrijk onderdeel is van de natuurlijke vegetatie hier. Een van de ambities voor de komende drie jaren is het opstellen van een plantenbeheerplan voor kruidige gewassen.
Improving and diversifying habitat edges The two nature areas with drifting sand and heather need attention.
The focus of the forest maintenance plan is to lower the percentage softwood from 80% to 60% in favour of deciduous trees (deciduous trees are an importand part of the natural vegetation).
A maintenance plan will be drawn up for other groups of vegetation like herbs.

This golf facility is undertaking the following activities to improve the quality of habitats on the golf course:

Activity Description
Creation of botanically rich rough grassland Door verschraling van de rough gebieden wordt soortenvermeerdering gerealiseerd. Maaisel wordt afgevoerd. De verschraling van de rough heeft het bijkomend effect dat de bespeelbaarheid van het terrein wordt verhoogd en de speelsnelheid toeneemt.

Impoverishment of the rough areas will produce greater biodiversity locally. Clippings are disposed of. An additional benefit of this measure is a better playability of the course and an increased playing speed.
Ecologically informed management of scrub vegetation Vast onderdeel in de overleggen tussen contractpartij Vos en baancommissie.

Permanent part of the meetings between the course maintenance committee and the course maintenance contractor
Promoting species and structurally diverse woodlands Dunnen van het bos gebeurt op aanwijzen van de commissaris bos (zie Bosbeleidsplan). Snoeiafval wordt verwijderd of gebruikt voor aanmaak rillen. Aangeplante bomen in open gedeelte vormen zo langzamerhand een volwassen verscheidenheid (type parklandschap). Natuurterreinen met heide en jeneverbesstruiken behoeven structurele aandacht.

Thinning of the forest is done following the instructions of the forester of the club. Pruning waste is being disposed of or used for making wooded banks. Newly planted trees in the open area of the course are diverse and have matured into a natural landscape.
Establishment of littoral shelves and marginal vegetation in wetland areas Niet van toepassing

Not applicable
Maintenance of an appropriate balance of open water and aquatic vegetation Natuurlijke oevers bevorderen flora en fauna aan deze oevers en in het water.

Natural banks improve flora and fauna on the banks and in the water.
Naturalization of linear habitats De randen van de verschillende habitats (bosranden, overgang heide, wateroevers etc.) krijgen meer aandacht ten einde een meer dynamisch leefmilieu te creëren.

The borders of the various habitats (forest edge, heath, water banks etc.) will get more attention in order to create a more dynamic environment.

This golf facility is undertaking the following activities to conserve and enhance biodiversity on the golf course:

Activity Description
Provision of nesting and nectar for pollinators Dode bomen, die niet direct een gevaar voor de golfer opleveren, worden niet meteen verwijderd. De open rough op het nieuwe gedeelte van de baan verschraalt langzaam maar zeker, door de geklepelde maaisel af te voeren (op deze grond was ooit een eendenmesterij!).

Dead trees, which do not pose an immediate risk to the golfer, are not immediately cut down. The open rough on the new part of the course tends to become less fertile since the clippings of that area are disposed of separately.
Installation of nest boxes Er wordt een plan gemaakt voor het ophangen van spreeuwenkasten en mogelijk andere nestkasten.

A plan will be made for the installation of nesting boxes. Especially for starlings which will help to combat the grubs.
Control / management of alien species Niet natuurlijke indringers worden zoveel mogelijk in toom gehouden; dit geldt met name voor de Amerikaanse vogelkers.

Invasive species are combated consistently, especially Prunus serotine.
Provision of hibernation areas Op verschillende plekken in het bos buiten bereik van de spelers zijn takkenrillen aangelegd om op die manier meer overwinteringsplaatsen te creëren.

In various places in the forest out of reach of the golfer wooded banks were made to serve as extra hibernation spots.
Creation of micro-habitats (eg log and stone piles) Voor de microflora wordt mogelijk gekeken naar het inrichten van geschikte micro-habitats. Op verschillende plekken zijn takkenrillen in het bos aangebracht. Mierenhopen en holen voor gravende dieren worden beschermd (GUR).

In various places in the forest out of reach of the golfer wooded banks were made not only for extra hibernation spots, but also for creation of more microhabitats. Anthills and burrows of digging animals are protected (GUR).

Water

De baan is voorzien van een vaste beregeningsinstallatie waarbij het grondwater wordt opgepompt door 2 elektropompen met een totale capaciteit van 60 m3/u. Het verbruik van de beregeningsinstallatie werd tot nu toe niet gemeten, maar is voor het jaar 2015 geschat. Het grondwaterverbruik zal met ingang van 2016 wel worden gemeten.
De spelelementen tees en greens worden beregend wanneer de evapotranspiratie groter is dan de regenval. De inwerkingstelling en duur van de beregening worden geprogrammeerd op basis van het gemeten vochtgehalte van de bodem. Er wordt in principe alleen ’s nachts geïrrigeerd waardoor spelers nagenoeg geen hinder van de beregening ondervinden. Bovendien is de verdamping dan minimaal. Alleen bij extreme droogte worden de fairways beregend. Het minimaal beregenen is ook bedoeld om het percentage straatgras terug te dringen.
Daarnaast wordt er beregend na het toedienen van kunstmest of waterinfiltrant, maar altijd met zo weinig mogelijk water.
In het clubhuis en bij de drivingrange wordt alleen leidingwater gebruikt. In de greenkeepersloods wordt naast leidingwater ook een relatief geringe hoeveelheid grondwater gebruikt voor het schoonspuiten van de maaimachines.

The golf course is equipped with a fixed irrigation system which pumps groundwater by means of 2 electro-pumps with a total capacity of 60 m3/hour. The volume of groundwater used has not been measured up to now, but this will be done starting 2016. The irrigation volume in 2015 was estimated.
Greens and tees are being irrigated when evapotranspiration is greater than the precipitation. The irrigation-system is an semi-automated system. The start and the duration of the irrigation is programmed based on the water content of the soil. In principle irrigation takes place during the night to minimize interference with the game of golf. Besides the evaporation at night is negligible. Fairways will only be irrigated during extreme drought. Minimal irrigation is also helpful in reducing meadow grass.
Furthermore irrigation is used after applying fertilizer, herbicides or pesticides, but with as little water as possible.
Tap water is used in clubhouse and driving range. Besides tap water a small amount of groundwater is used in the greenkeeping facilities for cleaning mowing machines.

Sources & Consumption

The following water audits have been undertaken at this golf facility:

Title Author Date View document
Uitslag Wateronderzoek Hooge Graven ProGrass 2015/08/19 Download

The water used at this golf facility is drawn from the following sources:

2015 Source(s) % of supply Total Consumption
Clubhouse(s) Public / Potable 100% 735 Cubic Metres
Golf Course Groundwater 100% 10,200 Cubic Metres
Maintenance Facility/Facilities Public / Potable 95% 86 Cubic Metres
2014 Source(s) % of supply Total Consumption
Clubhouse(s) Public / Potable 100% 787 Cubic Metres
Maintenance Facility/Facilities Public / Potable 95% 65 Cubic Metres
2013 Source(s) % of supply Total Consumption
Clubhouse(s) Public / Potable 100% 961 Cubic Metres
Maintenance Facility/Facilities Public / Potable 95% 69 Cubic Metres

Irrigation & Efficiency

The following areas receive irrigation at this golf facility:

Greens 2-3 days per week
Fairways Weekly
Semi-Rough Never

The irrigation system at this golf facility is:
Semi-automatic

The irrigation system at this golf facility is:

Serviced every 1 years

Upgraded every 10 years

Re-calibrated and checked for efficient application every 1 years

This golf facility is undertaking the following activities to maximize irrigation efficiency:

Activity Description
Selection of grass species Grassoorten worden onder meer geselecteerd op een lage vochtbehoefte. Roodzwenkgras (Festuca rubra) is goed bestand tegen droogte en vormt een belangrijk onderdeel van de gebruikte grasmengsels, zowel voor de greens als voor de fairways.

Grass species are being selected on amongst others its low need of water. Festuca rubra is rather drought tolerant and for that reason an important part of the mix of grass species used.
Soil decompaction and thatch management In het beheerplan is speciaal voor de tees en de greens een beluchtingsprogramma opgenomen. Op die manier wordt de viltlaag beheersbaar gehouden.

An aeration program for the tees and greens is part of the maintenance plan and includes regular checks on the thatch level. In this way the felt layer thickness will be kept on an affordable level.
Timing and dose of water application Dosering, tijdstip en tijdsduur van de beregening worden bepaald aan de hand van de gemeten vochtgehaltes in de bodem en de te verwachten weersomstandigheden. De beregening kan naar behoefte per green en tee aangepast worden.

Irrigation quantity, timing and duration are determined and based upon soil humidity levels and expected weather conditions. The irrigation can be adapted for each green and tee.
Analysis of soil moisture Het vochtgehalte in de bodem van de tees en de greens wordt in het beregeningsseizoen dagelijks gemeten.

The humidity level in the soil of the tees and greens is measured daily in the summer season.
Incorporation of evapotranspiration rates and weather data De tees en greens worden beregend wanneer de evapotranspiratie groter is dan de regenval. De inwerkingstelling en duur van de beregening wordt geprogrammeerd op basis van het gemeten vochtgehalte van de bodem en de te verwachten weersomstandigheden.

Greens and tees are being irrigated when evapotranspiration is greater than the precipitation. The irrigation system is an semi-automated system. The start and the duration of the irrigation is programmed based on the humidity-level in the soil and on the daily weather conditions.
Use of wetting agents 'Wetting agents' worden alleen gebruikt op greens en/of foregreens en wel op plekken waar sprake is van extreme verdroging .

Wetting agents are used only on extremely dry areas on greens and/or foregreens.
Overall reduction in irrigated area In principe worden indien nodig alleen de greens, foregreens en tees beregend. Slechts bij extreme droogte worden ook de fairways beregend.

In principle only greens, foregreens and tees will be irrigated when necessary. Fairways will only be irrigated in cases of extreme drought.
Targeting of sprinkler heads De sprinklers op de greens en tees zijn sectorsprinklers waardoor de te beregenen gebieden exact bepaald kunnen worden. Individuele aansturing van de sprinklers is nog niet mogelijk.

Sprinklers on greens and tees are sector sprinklers by which is it possible to determine the exact area that has to be irrigated.
Optimizing system pressure Het beregeningssysteem heeft een automatische drukregulering. De druk van het systeem is gemiddeld 6 bar, de optimale druk voor de installatie. Bij het starten van de beregening wordt de druk langzaam opgebouwd.

The irrigation system contains an automatic pressure regulator. The working pressure of the sprinkler system is 6 bar, which is the optimum pressure for the system.
Adoption of cutting edge nozzle technology De spuitmonden van de beregeningsinstallatie zijn van de laatst beschikbare technologie.

Sprinklers nozzles are of the latest available technology.
Hoe vaak irrigeert u over het algemeen de volgende zones van uw golfbaan? / The following areas receive irrigation at this golf facility Greens en tees:
Afhankelijk van weersomstandigheden en vochtgehalte van de bodem en of er bemesting is toegepast.
Fairways:
Alleen in geval van extreme droogte.
Semi-rough en rough:
Nooit

Greens and tees:
Depending on the weather conditions and the water content of the soil or after applying fertilizer.
Fairways:
Only in cases of extreme drought.
Semi-rough en rough:
Never

This golf facility is undertaking the following activities to conserve / reduce / minimize water consumption:

Activity Description
Low-flow urinals and toilets Geïnstalleerd bij de uitbreiding van het clubhuis in 2011

Installed during the extension of the clubhouse in 2011
Use of water efficient appliances Geïnstalleerd bij de uitbreiding van het clubhuis in 2011

Installed during the extension of the clubhouse in 2011
Use of efficient shower technology Douches hebben waterbesparende douchekoppen.

Showers have water saving showerheads.
Repairing leaks Ieder lek wordt zo snel mogelijk aangepakt door de leden van de 'klussencommissie' van de vereniging.

Leaks are fixed as soon as possible by the members of the 'klussencommissie'.
Water awareness signage Niet van toepassing

Not applicable

Energy

Hooge Graven heeft in de afgelopen jaren diverse aanpassingen gedaan om het energieverbruik terug te dringen. Bij een grootschalige verbouwing en uitbreiding van het clubgebouw in 2011 zijn er twee zonneboilers en een warmtepomp geïnstalleerd. Daarnaast zijn er in verschillende vertrekken bewegingsmelders en energiezuinige lampen gemonteerd. Verder is er bij de verbouwing aandacht geweest voor een doeltreffende isolatie van het clubgebouw.

De elektriciteit wordt afgenomen van een ‘groene’ energieleverancier, die energie wint uit zon, wind, water en biomassa. Tevens is het afgenomen gas ‘bosgecompenseerd’. Tijdens de verbouwing in 2011 is het nieuwe dak-gedeelte (140 m2) voorzien van een groen sedum-dak.

In the past few years Hooge Graven has made various adjustments to reduce its energy usage. In 2011 during a large scale renovation and extension of the clubhouse two solar boilers and a a geothermal heat pump (heating and cooling) have been installed as well as motion sensors and energy saving lighting in various rooms. Furthermore during the renovation the insulation of the clubhouse has been optimised.

The electricity is sourced from the green tariff grid. As for the gas consumption the supplier compensates CO2 -emission by protecting and planting new forests. During the renovation in 2011 the new part of the roof has been fitted with a green sedum-roof (140 m2).

Sources & Consumption

No energy surveys have been undertaken at this golf facility.

Consumption of renewable energy and resources at this golf facility:

2015 2014 2013
Biogas (Cubic Metres) 1895 2113 2717
Renewable Grid Electricity (kWh) 7784 7622 7049

Consumption of non-renewable energy and resources at this golf facility:

2015 2014 2013
Diesel (Cubic Metres) 10.0 12.7 8.5
Natural Gas (Cubic Metres) 8840 7166 9542
Non-renewable Grid (kWh) 97000 83000 102000
Petrol (Cubic Metres) 1.6 1.5 1.3

Energy Efficiency

This golf facility is undertaking the following activities to diversify energy and fuel supply:

Activity Description
Adoption of green tariff grid supply De elektriciteit van het Greenkeepershome wordt al sinds 2010 afgenomen van een groene energieleverancier die energie wint uit zon, wind, water en biomassa. En sinds 01-01-2016 wordt ook de elektriciteit van het clubhuis afgenomen van dezelfde ‘groene’ energieleverancier.

The electricity for the Greenkeepershome is sourced from the green tariff grid since 2010. And as from 01-01-2016 the electricity used for the clubhouse is also sourced from the same ‘green’ provider.
Installation of small scale wind turbine Nee, wordt niet overwogen. Golfclub Hooge Graven ligt in een bosrijk gebied, waardoor dit geen reële optie is.

No, this will not be considered since Golfclub Hooge Graven is situated in a wooded area.
Installation of photovoltaic and / or solar panels Tijdens de verbouwing en uitbreiding van het clubgebouw in 2011 zijn er twee zonneboilers geïnstalleerd met een totaal vermogen van 3.000 Wp.
Afhankelijk van de uitkomsten van de energiescan zal installatie van zonnepanelen voor opwekking van elektriciteit wordt overwogen.

In 2011 during the renovation of the golf facility two solar boilers were installed with a total capacity of 3.000 Wp.
Depending on the outcome of the energy scan installation of solar panels to generate electricity will be considered.
Use of geothermal and / or ground sources Tijdens de verbouwing en uitbreiding van het clubgebouw in 2011 is er een warmtepompinstallatie geïnstalleerd voor vloerverwarming en koeling: Fabrikaat Nibe, type F1145-10, inclusief platenwisselaar; diameter boorgat 180 mm, capaciteit verwarmen 10 kW.

In 2011 during the renovation a geothermal heat pump (heating and cooling) was installed (capacity heating 10 kW).
Use of Liquified Petroleum Gas (LPG) Nee, wordt niet overwogen.

No, will not be considered.
Use of biodiesel and /or ethanol Met ingang van 2016 wordt gebruikt gemaakt van Stihl MotoMix. Die speciale brandstof heeft een hoger octaangehalte dan een normale benzine en bevat bovendien zo goed als geen gevaarlijke bestanddelen, zoals zwavel, benzeen en andere aromaten.

Since 2016 Stihl MotoMix is used. STIHL MotoMix has a more homogeneous gasoline component composition and it contains no aromatics or olefins. Moreover, it is virtually free from unhealthy substances like benzene and toluene.
Use of electric hybrid vehicles Alle Handicarts zijn elektrische buggies. Eén buggy voor baanonderhoud rijdt op benzine.

Electric driven carts for disabled golfers and one petrol-driven buggy for course maintenance.
Use of recycled oils Nee, wordt niet overwogen.

No, will not be considered.

This golf facility is undertaking the following activities to reduce energy consumption:

Activity Description
Investment in low-energy heating and air conditioning systems In 2011 is bij de verbouwing en uitbreiding van het clubgebouw een warmtepomp geïnstalleerd (capaciteit 10 kW). Er wordt jaarlijks onderhoud uitgevoerd om de hoge efficiency van de pomp te waarborgen.

In 2011 during the renovation a geothermal heat pump (heating and cooling) was installed (capacity heating 10 kW). Maintenance will be executed yearly to keep up the high efficiency standard of the installation.
Optimizing thermostat levels for heating and refrigeration De verwarmingselementen zijn voorzien van thermostaatkranen. De na de verbouwing aangeschafte koel- en vriessystemen in de keuken hebben een zuinig energielabel.

The heating elements are equipped with thermostatic regulators.
The coolers and freezers that have been installed during the renovation are all energy-efficient.
Upgrading of building insulation Tijdens de verbouwing en uitbreiding van het clubgebouw in 2011 is het nieuwe dak-gedeelte voorzien van een groen sedum dak (140 m2).
Verder zijn veel voor het clubgebouw de noodzakelijk isolatie maatregelen getroffen om het energieverlies tot een minimum terug te brengen.

During the renovation and extension of the clubhouse in 2011 the new part of the roof has been fitted with a green sedum-roof (140 m2).
Furthermore a great part of necessary insulation-measures have been undertaken for the clubhouse to minimise loss of energy.
Use of natural light (e.g. sunlight pipes) Bij de verbouwing van het clubgebouw zijn zes zonlicht-doorlatende buizen geïnstalleerd in de gang.

As part of the renovation in 2011 six sunlight pipes were installed to enhance use of natural light in the corridor.
Installation of low-energy lighting Zodra vervanging aan de orde is, worden oude lampen vervangen door energie-arme alternatieven. Intussen is een gedeelte vervangen door energiezuinige ledlampen.

When replacement is applicable old lamps will be replaced by energy-efficient lighting. In the meanwhile a part of the lightingsystem has already been replaced by energy saving led lamps.
Use of motion sensor lighting Bewegingssensoren voor verlichting zijn toegepast bij verschillende vertrekken, o.a. de lockerruimte, een deel van de gang.

Movement sensors are used for the lighting in various rooms, a.o. in the locker rooms, part of the corridor.
Transition to energy efficient appliances De keukeninventaris is grotendeels vernieuwd in 2011 en vervangen door meer energiezuinige apparaten.

The kitchen equipment has largely been replaced in 2011 by energy efficient appliances.
Use of timers with appliances, heating and lighting Een deel van de buitenverlichting wordt via een timer in- of uitgeschakeld. De tijden zijn afgestemd op de seizoenen.
Afhankelijk van de uitkomsten van de energiescan zal besloten worden om eventueel meer buitenverlichting te laten reageren op lichtsensoren met bewegingsmelders.

A part of the outdoor lighting is regulated via a timer which is seasonally adjusted. Depending the outcome of the energy scan plans will be made to expand this to more outdoor lighting.
Educating staff and customers Het energieverbruik en de energie-efficiency kan nog beter worden gemonitord door het aflezen van de aanwezige tussenmeters (lockerschuur en beregeningsinstallatie). De resultaten kunnen worden gebruikt om het verbruik te preciseren .

Energy usage and energy-efficiency could be better monitored by reading the existing additional meters in the locker room and of the irrigation system. Results can be used to precise the usage.

Vehicles & Transport

The maintenance fleet at this golf facility uses the following fuel sources:

Ride-on Mowers Walking Mowers Utility Vehicles
Petrol 100%
Diesel 100% 50%
Grid Electric 50%

Additional vehicles operated by this golf facility use the following fuel sources:

Golf Carts Cars Buses
Petrol 13%
Grid Electric 88%

This golf facility has established the following schemes to encourage reductions in staff and customer transport emissions:

Activity Description
Car sharing incentives De ruime stallingsmogelijkheden in de lockerruimte voor golftassen en trolleys maakt het carpoolen mogelijk.

The golf facility is furnished with a spacious storing facility for golf bags and trolleys to facilitate carpooling.
Group transportation (e.g. buses) Vanwege de afgelegen ligging van de golfbaan en de zeer verspreide woonplaatsen van de leden is gereguleerd busvervoer geen optie.

Because of the remote location of the golf course bus transfer is no option.
Secure cycle parking Niet aanwezig.

Not present.
Promoting public transport routes and timetables Wordt niet overwogen vanwege de afgelegen ligging van de golfbaan en de zeer verspreide woonplaatsen van de leden.

Because of the remote location of the golf course bus transfer is no option.
Increasing equipment storage (e.g. lockers) In 2011 is het aantal lockers voor de opslag van golfuitrustingen meer dan verdubbeld naar 412.

In 2011 the amount of lockers for the storage of golf bags and (electric driven) trolleys in the locker room has been more than doubled to 412.
Staff showers Douches voor medewerkers en staf zijn aanwezig in het horeca gedeelte en in het greenkeepershome.
Showers for staff are available at the greenkeeping facilities and in the catering section.
Tax breaking incentives for cycling Niet van toepassing

Not applicable
Promotion of walk to work campaigns Wordt niet overwogen

Will not be considered

Supply Chain

Golfclub Hooge Graven streeft naar een duurzame bedrijfsvoering wat zich onder andere uit in het streven zo weinig mogelijk gebruik te maken van meststoffen, gewasbeschermingsmiddelen en beregening, naast het scheiden van zoveel mogelijk recyclebare materialen.
Er wordt geprobeerd zoveel mogelijk producten lokaal te kopen, niet alleen vanuit oogpunt van het milieu, maar ook voor het maken en onderhouden van een stabiele relatie met de gemeenschap.
Hooge Graven heeft tot doel om bij contractvernieuwingen uitsluitend overeenkomsten aan te gaan met onderaannemers/leveranciers die voldoen aan de nieuw op te stellen sociale- en milieuvoorwaarden.

Golfclub Hooge Graven strives to conduct its business in an environmentally sustainable way which manifests itself by using as little fertilizers and crop protection products as possible. Besides waste is being separated in as many renewable and recyclable products.
Golfclub Hooge Graven obtains most of its products from local suppliers, not only because of environmental benefits but also to create a stable relationship with the community.
In case of renewal of contracts with contractors or suppliers Hooge Graven aims to work only with those contractors / suppliers who adhere to new social and environmental conditions to be adopted later.

Purchasing Policies

This golf facility undertakes the following ethical / environmental purchasing activities:

Activity Description
Measures to avoid waste at source Hooge Graven heeft tot doel om bij contractvernieuwingen uitsluitend overeenkomsten aan te gaan met onderaannemers/leveranciers die voldoen aan de nieuw op te stellen sociale- en milieuvoorwaarden.

In case of renewal of contracts with contractors or suppliers Hooge Graven aims to work only with those contractors and suppliers who adhere to new social and environmental conditions to be adopted later.
Use of local suppliers Hooge Graven heeft tot doel om bij contractvernieuwingen uitsluitend overeenkomsten aan te gaan met onderaannemers/leveranciers die voldoen aan de nieuw op te stellen sociale- en milieuvoorwaarden.
Er wordt geprobeerd zoveel mogelijk producten lokaal te kopen, niet alleen vanuit oogpunt van het milieu, maar ook voor het maken en onderhouden van een stabiele relatie met de gemeenschap.

Golfclub Hooge Graven obtains most of its products from local suppliers, not only because of environmental benefits but also to create a stable relationship with the community.
Use of local products Hooge Graven heeft tot doel om bij contractvernieuwingen uitsluitend overeenkomsten aan te gaan met onderaannemers/leveranciers die voldoen aan de nieuw op te stellen sociale- en milieuvoorwaarden.

In case of renewal of contracts with contractors or suppliers Hooge Graven aims to work only with those contractors and suppliers who adhere to new social and environmental conditions to be adopted later.
Selection of certified products Hooge Graven heeft tot doel om bij contractvernieuwingen uitsluitend overeenkomsten aan te gaan met onderaannemers/leveranciers die voldoen aan de nieuw op te stellen sociale- en milieuvoorwaarden.

In case of renewal of contracts with contractors or suppliers Hooge Graven aims to work only with those contractors and suppliers who adhere to new social and environmental conditions to be adopted later.
Use of recycled and recyclable products Hooge Graven heeft tot doel om bij contractvernieuwingen uitsluitend overeenkomsten aan te gaan met onderaannemers/leveranciers die voldoen aan de nieuw op te stellen sociale- en milieuvoorwaarden.

In case of renewal of contracts with contractors or suppliers Hooge Graven aims to work only with those contractors and suppliers who adhere to new social and environmental conditions to be adopted later.
Selection of products that feature minimal packaging Hooge Graven heeft tot doel om bij contractvernieuwingen uitsluitend overeenkomsten aan te gaan met onderaannemers/leveranciers die voldoen aan de nieuw op te stellen sociale- en milieuvoorwaarden.

In case of renewal of contracts with contractors or suppliers Hooge Graven aims to work only with those contractors and suppliers who adhere to new social and environmental conditions to be adopted later.
Use of accredited suppliers (e.g. ISO 14001) Hooge Graven heeft tot doel om bij contractvernieuwingen uitsluitend overeenkomsten aan te gaan met onderaannemers/leveranciers die voldoen aan de nieuw op te stellen sociale- en milieuvoorwaarden.

In case of renewal of contracts with contractors or suppliers Hooge Graven aims to work only with those contractors and suppliers who adhere to new social and environmental conditions to be adopted later.

Supply Chain

An overview of the supplier network at this golf facility:

Total number of suppliers Total number of suppliers within 10 Kilometres Total number of suppliers within 100 Kilometres
Food & Beverage 4 1 3
Maintenance Equipment 2 1 1
Course Supplies 1 1

Turfgrass Inputs

This golf facility undertakes the following IPM activities:

Activity Description
Encouraging drought and disease tolerant grasses Grassoorten die gebruikt worden voor het inzaaien en het doorzaaien worden geselecteerd op ziekteresistentie, droogte tolerantie, tolerantie tot kort maaien en intensieve bespeling. De grassamenstelling van de verschillende spelelementen wordt regelmatig bekeken en waar nodig worden maatregelen genomen om de samenstelling in evenwicht te brengen.

Grass species which are used for sowing and overseeding are selected on being disease resistant, tolerant to drought, tolerant to short cutting and intensive use by players. The mix of grasses are being reviewed regularly.
Managing stress and wear Eén van de hoofddoelen van het beheerplan is een gesloten grasmat en homogene greens met voldoende snelheid (stimp > 7). Stress en slijtage worden visueel waargenomen. Pins worden drie maal per week verplaatst. Teemarkers worden verplaatst afhankelijk van de mate van slijtage op de afslagplaats. Gedurende het winterseizoen en in geval van extreem natte omstandigheden zijn handicarts verboden of verplicht een zogenaamde winterroute te volgen.
Enhancement of soil structure Het beheerplan beschrijft de werkzaamheden en frequentie van beluchten, bezanden, vertidrainen, verticuteren, dressen, doorzaaien en viltbestrijding voor alle relevante baanonderdelen. Ieder jaar worden aan het einde van het seizoen bodemmonsters genomen op ongeveer 5 greens.

The 'Management Plan' gives a detailed description of the activities and their frequency to enhance the soil structure at all relevant parts of the course. Each year a soil investigation is carried out on about 5 greens.
Optimization of the growing environment Het beheerplan beschrijft de werkzaamheden en frequentie van beluchten, bezanden, vertidrainen, verticuteren, dressen, doorzaaien en viltbestrijding voor alle relevante baanonderdelen. Ieder jaar wordt aan het einde van het seizoen bodemmonsters genomen op ongeveer 5 greens.

The 'Management Plan' gives a detailed description of the activities and their frequency to enhance the soil structure at all relevant parts of the course. Each year a soil investigation is carried out on about 5 greens.
Managing thatch levels Het beheerplan beschrijft de werkzaamheden en frequentie van beluchten, bezanden, vertidrainen, verticuteren, dressen, doorzaaien en viltbestrijding voor alle relevante baanonderdelen. Ieder jaar wordt aan het einde van het seizoen bodemmonsters genomen op ongeveer 5 greens.

The 'Management Plan' gives a detailed description of the activities and their frequency to enhance the soil structure at all relevant parts of the course. Each year a soil investigation is carried out on about 5 greens.
Managing surface moisture Oppervlakkig vocht wordt indien het niet gevroren of geregend heeft van de greens ‘gesweept’ om mogelijke verspreiding van ziekten tegen te gaan.

Greens are daily ‘sweeped’ to remove surface moisture to minimize the spread of diseases. Sweeping is not carried out in case of frost or rain.
Establishing thresholds for pests and disease Voor een hogere weerstand van het gras wordt in 2016 het gehele preventieprogramma van Melgreen toegepast. De verwachting is dat de ziektedruk en stress van het gras vermindert met als resultaat een betere bespeelbaarheid van de baan.

Once in three weeks soil improvers are applied for a better resistance of the turfgrass (Melgreen prevention programme). The expectation is that the prevention programme reduces disease and stress for the plant, while providing greener and healthier grass and a better playability for grounds.
Scouting for pests and diseases Door het vakkundige onderhoud en het tijdig identificeren van ziektes, insecten en onkruidproblemen kan er op een accurate wijze worden ingegrepen. Deze identificatie vindt plaats door visuele controles, water- en bodembemonstering.

Maintenance is carried out in a professional manner by identifying and treating diseases, insects and weed problems at an early stage. This identification takes place through visual checks and by taking water- and soil samples.
Monitoring / improvement of plant health Twee keer per jaar inspecteert een externe consultant de status van de baan. Van alle speel onderdelen worden bodemopbouw, onkruiden, ziektes, gras, vilt, bunkers, wortelgroei etc. visueel beoordeeld. De uitslag wordt verwerkt in een onderhoudsmonitor en wordt gebruikt voor een tijdige bijsturing van het beheer. De monitorresultaten over de afgelopen 5 jaar laten een zeer duidelijke verbetering zien van bijna alle spelonderdelen. Op deze manier kan aan alle 'stakeholders' de directe relatie tussen de genomen onderhoudsmaatregelen en de hoge kwaliteit van de baan duidelijk gemaakt worden.
Monitoring / improvement of plant health Twice a year the condition of the golf course is assessed by a consultant. All playing elements are being visually reviewed on soil condition, weeds, diseases, turfgrass, thatch, felt, etc. The data are being processed in a monitor and if necessary the outcome can be used to adapt the maintenance plan timely. An overview of the results of the last 5 years show a clear improvement of nearly all playing elements.
Such sustainable terrain management clearly stipulates to all stakeholders the direct relation between the undertaken maintenance measures and the high quality of the golf course.
Managing stress and wear One of the main goals of the maintenance plan is a thick turf and homogenous greens with a reasonable stimp (> 7). Stress and wear are visually monitored. Pins are changed three times a week. Tee markers are changed depending the extent of the wear of the tee. During winter and in extreme wet circumstances buggies are not allowed or obliged to follow the ‘winter route’.

Fertilizer use at this golf facility in the last three years (kg):

2015 2014 2013
Fairways - K - Inorganic 0 0 0
Fairways - K - Organic 18 32 46
Fairways - N - Inorganic 0 0 0
Fairways - N - Organic 36 33 44
Fairways - P - Inorganic 0 0 0
Fairways - P - Organic 12 6 8
Greens - K - Inorganic 67 110 77
Greens - K - Organic 72 101 141
Greens - N - Inorganic 60 22 20
Greens - N - Organic 66 98 115
Greens - P - Inorganic 16 15 11
Greens - P - Organic 32 62 40
Tees - K - Inorganic 0 8 56
Tees - K - Organic 225 117 105
Tees - N - Inorganic 10 4 4
Tees - N - Organic 75 84 100
Tees - P - Inorganic 0 1 2
Tees - P - Organic 26 31 40

Pesticide use at this golf facility in the last three years (kg):

2015 2014 2013
Fairways - Herbicide - Active Ingredient 0 0 8.5
Fairways - Herbicide - Total Weight 0 0 8.5
Fairways - Herbicide - Number of applications per year 0 0 1
Fairways - Insecticide - Active Ingredient 0 0 30
Fairways - Insecticide - Total Weight 0 0 150
Fairways - Insecticide - Number of applications per year 0 0 1
Greens - Fungicide - Total Weight 12 87 42.5
Greens - Fungicide - Number of applications per year 2 9 7
Greens - Herbicide - Total Weight 0 1.5 1.5
Greens - Herbicide - Number of applications per year 0 1 2
Greens - Insecticide - Active Ingredient 18 12 15
Greens - Insecticide - Total Weight 90 60 75
Greens - Insecticide - Number of applications per year 2 1 1
Rough - Herbicide - Active Ingredient 5 21 17
Rough - Herbicide - Number of applications per year 6 6 5
Tees - Fungicide - Number of applications per year 0 1 2
Tees - Herbicide - Total Weight 0 1 2.5
Tees - Herbicide - Number of applications per year 0 1 2
Tees - Insecticide - Active Ingredient 0 0 7
Tees - Insecticide - Total Weight 0 0 35
Tees - Insecticide - Number of applications per year 0 0 1

This golf facility undertakes the following actions to optimize pesticide use:

Activity Description
Selection on the least toxic and lest persistent products De hoofd greenkeeper maakt jaarlijks een onderhoudsplan met daarin opgenomen een bemestingsplan. Er wordt altijd uitgekeken naar (nieuwe) producten die beter afbreekbaar zijn en dus minder schadelijk voor het milieu. Gedurende het seizoen kan het plan naar behoefte worden aangepast. Alle gebruikte producten zijn toegelaten middelen onder de Nederlandse wet.

Every year the head greenkeeper draws up a maintenance plan including a fertilization program. One is always on the lookout for (new) approved products, which are least persistent and thus less harmful for the environment.
Selection of appropriate products for specific pests and diseases De selectie van de juiste producten wordt door de hoofd greenkeeper gedaan na overleg met en na het inwinnen van adviezen van andere collega hoofdgreenkeepers.

The head greenkeeper is responsible for the selection of the appropriate products in consultation with a.o. other head greenkeeping of colleague golf courses.
Spot-treatment with handheld sprayers and wipers Douche is aanwezig in Greenkeepershome.

Shower facilities available in Greenkeepershome.
Calibration and testing of sprayers Afstellen en testen wordt uitgevoerd door hoofd greenkeeper.

Calibration and testing of sprayers is done by the head greenkeeping.
Use of shrouded sprayer and anti-drip nozzles De sproeiers hebben verschillende nozzles, maar zijn alle omsloten: er gaat geen vloeistof verloren. De spuitdop wordt gekozen afhankelijk van het middel en het weertype, waardoor een zo goed mogelijke verspreiding en werking van het middel wordt gerealiseerd.

Anti-drip nozzles are used for spraying. Depending on the product and weather type, the most suited nozzle is chosen resulting in an optimal distribution and functioning of the product.
Non-chemical weed control Waar van toepassing wordt geprobeerd het onkruid mechanisch of biologisch te bestrijden. Alleen in het uiterste geval en zolang het is toegestaan (Green Deal) zal het gebruik van chemische middelen worden overwogen.

Weed is tried to eradicate mechanically or biologically. Only in extreme cases and as long it is permitted (Green Deal) chemical treatment will be considered.
Use of organic and biological products to improve plant health and resistance. Op Hooge Graven wordt eens in de drie weken gespoten met bodemverbeteraars. Voor een hogere weerstand van het gras wordt in 2016 het gehele preventieprogramma van Melgreen toegepast. De verwachting is dat de ziektedruk en stress van het gras vermindert met als resultaat een betere bespeelbaarheid van de baan.

Once in three weeks soil improvers are applied for a better resistance of the turfgrass (Melgreen prevention programme). The expectation is that that the prevention programme reduces disease and stress for the plant, while providing greener and healthier grass and a better playability.

Waste Management

No waste audits have been undertaken at this golf facility.

This golf facility manages key waste streams as follows:

Re-use Recycle Landfill Incinerate
Glass false true false false
Plastic false false false true
Aluminium false true false false
Metal false true false false
Paper & Cardboard false true false false
Grass Clippings true false false false
Cores & Turf false false false false
Sand false false false false
Wood / Timber true false false false

This golf facility undertakes the following activities to continue the lifecycle of materials and resources:

Activity Description
Separation of recyclable materials Het gescheiden afval wordt volgens de wettelijke voorschriften afgevoerd. Rondom de golffaciliteit zal de gescheiden afvalinzameling worden verbeterd. In ieder geval is het streven om zo snel mogelijk de afvalscheiding uit te breiden naar apart afvoeren van plastic.

Separated waste is being dispatched of according to legal requirements. On the grounds of the golf facility the separated waste collection will be improved.
The aim is to extend the waste separation to collect plastic waste separately as soon as possible.
Returning clipping to fairways and walkways Maaisel ontstaan op de fairways en in de semi-rough blijft zoveel mogelijk liggen. Maaisel van de geklepelde rough wordt afgevoerd.

Grass clippings from the fairways and semi-rough are left behind as much as possible. Clippings that cannot be left behind, are disposed of separately.

Pollution Control

Bij het beheer en onderhoud wordt alle relevante wet- en regelgeving met betrekking tot gewasbeschermingsmiddelengebruik, watergebruik, mestverbruik, afval, brandstoffen etc. zorgvuldig in acht genomen. Doelstelling is de baan zo ecologisch mogelijk te beheren. Het past hierbij om zo weinig mogelijk gebruik te maken van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen.

All relevant laws and regulations regarding to the use of fertilizers, water consumption, crop protection products, waste management and fuels are complied with. The aim is to manage the course in the most environmentally friendly way. Consequently we aim to use fertilizers and crop protection products as little as possible.

Water Analysis

This golf facility monitors water quality with the following frequency:

Chemical Biological Visual
Inflow
On-Site Yearly Monthly
Outflow

Waste Water

Waste water from this golf facility is managed as follows:

Discharges to Formal Discharge Agreement
Golf Course
Clubhouse Mains Sewer
Maintenance Facility Mains Sewer
Wash Pad Via Oil Separator

Hazardous Materials

Hazardous materials at this golf facility are handled and disposed of as follows:

Secure Storage Registered Uplift
Detergents true false
Cooking Oils true true
Lubricants true true
Pesticide Containers true true
Fertiliser Bags true false
Oil Filters true true
Batteries false true

Pollution Prevention

This golf facility undertakes the following activities to prevent pollution from its maintenance facility and clubhouse:

Activity Description
Storage of equipment and hazardous products on covered, sealed impervious areas Alle gevaarlijke stoffen worden volgens wettelijke voorschriften in daarvoor bestemde kasten met ontluchting opgeslagen.

All hazardous products are stored in special ventilated storage facilities according to legal requirements.
Maintenance of equipment on covered, sealed impervious areas De werkplaats en de afspuitplaats beschikken over een ruimte met een vloeistofdichte vloer. De afvoer van deze ruimte is via een olieafscheider met het riool verbonden. De olieafscheider wordt regelmatig geleegd. De vloeren worden door het Hoofd Greenkeeping gecontroleerd op vloeistofwerendheid.

The workshop and equipment cleaning area are equipped with impervious floors. The drain is connected to the main sewer via a fat trap. The fat trap is emptied regularly. The floors are checked regularly on their impervious quality.
Mixing of pesticides and fertilizers in covered areas Gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen worden gemengd in een afgeschermde ruimte.

Pesticides and fertilizers are mixed in a covered area.
Mixing of pesticides and fertilizers over impervious surfaces Gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen worden gemengd op een vloeistofkerende vloer.

Pesticides and fertilizers are mixed on a impervious floor.
Installation of above-ground fuel tanks Brandstoftanks voldoen aan alle wettelijke eisen en worden periodiek gekeurd.

The fuel tank meets all legal criteria and is periodically checked.
Installation of sufficient secondary containment for fuel De overloopopvang van de brandstoftank voldoet aan alle wettelijke eisen en is voldoende groot.

The drip container of the fuel tank meets all legislative criteria and is large enough.
Provision of containment booms and absorbent materials Er is voldoende absorberend materiaal onder handbereik beschikbaar.

There is plenty of absorption material present and within reach.

This golf facility undertakes the following activities to prevent pollution on its golf course:

Activity Description
Eliminating leachate and run-off through careful timing of turf inputs De weersverwachting wordt nauwlettend gevolgd om het ideale moment te bepalen voor het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen en/of meststoffen.

To prevent leachate and run-off weather conditions are carefully watched to determine the ideal timing for the application of turf inputs.
Establishment of vegetative buffer strips around water bodies In de semi-rough en in beschermde gebieden rond waterbronnen wordt niet bemest en worden geen gewasbeschermingsmiddelen toegepast.

No substances are used in the bank zone of water elements.
Establishment of emergency spillage response plan Er is een noodplan voorhanden met daarin opgenomen de te nemen maatregelen ingeval van foutieve verspreiding van schadelijke stoffen.

A contingency plan is on hand directing the necessary actions to be taken in case of spillage in order to minimise/eliminate damage.
Controlling erosion and sediment discharge Niet van toepassing: er zijn geen afvoerende waterstromen aanwezig op het golfterrein.

Not applicable; there are no water draining streams on the golf course.
Establishment of pesticide-free zones Alle gebieden buiten de tees, fairways, semi-rough en greens zijn bestrijdingsmiddel vrij.

All area's apart from tees, fairways, semi-rough and greens are pesticide-free zones.

Community

In het beleidsplan 2016 is het volgende opgenomen:
‘Hooge Graven moet zich meer profileren als onderdeel van de Ommense leefgemeenschap en zal daarom meer contact zoeken met andere organisaties die daar ook deel van uit maken.’

Op dit moment zijn er goede contacten met buren en lokale bedrijven, daarnaast is er een goede verstandhouding met het lokale bestuur. Het streven is om in de nabije toekomst een actievere samenwerking met bepaalde natuur en milieuorganisaties aan te gaan.

De personeelsbezetting van golfclub Hooge Graven bestaat uit 3 parttime medewerkers (1,9 fte) op het secretariaat. Alle overige werkzaamheden zijn uitbesteed (onderhoud van de baan, horeca, golf-coaching en golfshop). Onderaannemers dienen zich te houden aan wet- en regelgeving die betrekking hebben op het uitvoeren van hun taken of diensten en worden geacht zich te houden aan de milieuregels van de club.

The policy plan 2016 of Hooge Graven states the following:
‘Hooge Graven must take up a more prominent role in the community of Ommen. It will therefore more often contact other organisations which are also part of the community of Ommen.’

At present Hooge Graven has good relations with its neighbours, the local businesses and the local government. The aim is in the near future to contact local environmental groups and societies to support each other in achieving a strong environmental policy.

The workforce of Hooge Graven consists of three part time employees of the secretariat (1,9 fte). All other work is subcontracted. The outsourced services like greenkeeping, the golf academy, catering sector and the golf shop are required to adhere to the environmental rules of the golf club.

Employment & Education

Typical staffing levels at this golf facility are:

Full Time Part Time Seasonal
Club Management 3
Course Management 1 1 2
Food & Beverage 3 4
Golf Coaching 2

The sustainability working group at this golf facility is comprised of:

  • Committee Members

Employees at this golf facility receive the following formal and informal environmental education:

Activity Description
Storage, application and disposal of pesticides Hoofdgreenkeeper heeft opleiding hoofdgreenkeeper succesvol afgesloten en beschikt over een spuitlicentie. Assistent greenkeeper beschikt ook over spuitlicentie.

Head greenkeeper has successfully completed the course 'Head Greenkeeping' and holds a spraying licence. The assistant greenkeeper is also a licensed sprayer operator.
Efficient water management Het uitgangspunt bij het baanonderhoud is om zo weinig mogelijk te irrigeren. Verder is het personeel informeel geïnformeerd over de noodzaak van het zuinig omgaan met water.

The principle of the golf course masterplan on water use is to irrigate as little as possible. All personnel has been informally instructed on the necessity of economic water usage.
Management of accidents and emergencies Eigen medewerkers en een aantal medewerkers van onderaannemers nemen deel aan de jaarlijkse EHBO en/of BHV training en hebben een reanimatietraining gevolgd. Verder heeft een aantal Marshalls en caddymasters een reanimatie training gevolgd.
AED is aanwezig in het clubhuis, personeel is opgeleid en weet hoe deze te gebruiken.

Personnel know how to perform CPR and have to participate in either EHBO or BHV training which is organised on a yearly basis. Some caddy masters and marshalls have been trained in performing CPR.
AED is available in the clubhouse and staff is trained how to use it.
Management of habitats and vegetation Greenkeeping personeel neemt deel aan de vereiste bijscholing op het gebied van beheer van leefgebieden en vegetatie.

Greenkeeping staff takes part in (re)training on matters relating to management of habitats and vegetation.
Waste minimization, separation and recycling Medewerkers en vrijwilligers zullen geïnformeerd worden om tot een betere gescheiden afvalinzameling te komen.

Employees and volunteers will be informed in order to obtain a better separated waste collection.
Health & Safety Werksituaties en werkplekken voldoen aan de Arbo wetgeving. Wettelijk verplichte persoonlijke beschermingsmiddelen zijn beschikbaar voor zowel eigen personeel als voor personeel van de onderaannemers en de medewerkers weten wanneer en hoe deze te gebruiken. AED is aanwezig in het clubhuis, personeel is opgeleid en weet hoe deze te gebruiken.

Working environment and workplaces comply with Dutch legislation. Personal statutorily required protective equipment is available for all personnel and employees know how and when to use it.
AED is available in the clubhouse and staff is trained.
Energy Saving Hooge Graven heeft een elektriciteitsverbruik van meer dan 50.000 kWh per jaar is daardoor verplicht maatregelen te nemen die een terug verdientijd hebben van 5 jaar. In de komende tijd wordt een inventarisatie gedaan van alle mogelijke en financieel haalbare besparingen. Resultaten zullen met het personeel en eventueel externe stakeholders gedeeld worden.

Hooge Graven consumes more than 50.000 kWh in one year and is therefore mandatory under Dutch law to implement all energy efficiency measures with a payback period of less than five years. In the meanwhile an energy scan has been executed.
Understanding of landscape and cultural heritage Quote uit het verslag van de baaninspectie d.d. 09-06-2016 van het Bureau voor Begeleiding en Advies Sportterreinen:
'Algehele beeld van de golfbaan is zeer goed. Past precies in de omgeving van Overijssel. Nu zie je de vruchten van jaren opbouwen naar een evenwichtige en samenhang natuur en de golfsport.'

Quote from the last inspection report of 09-06-2016 of the BAS:
'The overall picture of the golf course is very good. Fits perfectly in the local environment of Overijssel. A result of years of efforts to reach a cohesive balance between nature and golf.'
Environmental management planning Hooge Graven zal stappen ondernemen om het milieumanagement onder te brengen in een documentatiesysteem.

Hooge Graven will start an environmental management filing system.

Community Relations

This golf facility engages with local community groups in the following manner:

Activity Description
Neighbours Het buurtschap Arriën rond Hooge Graven is een kleine sociale, overwegend agrarische gemeenschap, waar nog sprake is van noaberschap. Binnen de noaberschap geldt de noaberplicht, waarbij de noabers elkaar bijstaan met raad en daad indien dat nodig is. Hooge Graven prijst zich gelukkig met zeer betrokken noaste noabers. Met hen is er een heel goed contact: zij houden een oogje in het zeil, staan daadwerkelijk met raad en daad bij en zij melden indien er problemen zijn.
Omgekeerd neemt Hooge Graven zich voor om meer buren bij de club te betrekken en hen beter te informeren over de club.
Local Government Er is altijd een goede verstandhouding geweest met het lokale bestuur, maar er is geen structureel overleg met de gemeente over het duurzaamheidsbeleid van Hooge Graven.

There has always been a good relationship between Hooge Graven and the local government, but there is no structural consultation with the local administration over the sustainability policy of Hooge Graven.
Local Environmental Groups Het streven is om contact te zoeken met lokale milieugroepen en verenigingen met als doel elkaar te versterken in het streven naar een sterk milieubeleid vastgelegd in een samenwerkingsplan.

The aim is to contact local environmental groups and societies to support each other in achieving a strong environmental policy. The result of this inventory and evaluation must be laid down in a cooperation plan.
Local Community Groups Andere groeperingen zullen via de media op de hoogte worden gehouden van onze doelstellingen, inspanningen en resultaten.

Other groups will be informed through the local media on our objectives, efforts and results.
Media PR commissie: Alle daarvoor geschikte media komen in aanmerking als communicatiemogelijkheid.

Interesting events and news regarding the golf club and its policy will be shared with local media. Active club website gives news regarding all aspects of club.
Local Businesses Voor lokale bedrijven en sponsoren is er een speciale bedrijvencompetitie.

A special golf competition is held for local businesses: Bedrijvencompetitie
Schools & Colleges Hooge Graven vindt betrokkenheid met de jeugd erg belangrijk. In 2013 heeft Hooge Graven het certificaat Committed to Jeugd behaald.
Daarnaast heeft Hooge Graven een nauwe samenwerking met een aantal scholen om de golfsport actief onder de aandacht te brengen bij de jeugd. Leerlingen van basisscholen in Ommen en van de middelbare school het Vechtdalcollege kunnen in het kader van dit scholenproject kennismaken met de golfsport. In 2015 zijn in totaal op deze manier zo’n 350 kinderen bereikt. De scholen zullen in roulatie eens in de 2 of 3 jaar weer worden benaderd.
Neighbours The hamlet Hooge Graven is a small community with genuinely committed neighbours. Neighbours keep an eye on the property and will report in case of irregularities.
In return Hooge Graven will in future do more to involve more neighbours and has the intention to inform this group better on the ins and outs of the golf club.
Schools and colleges Hooge Graven is committed to increasing youth involvement in the game of golf. In 2015 Hooge Graven has obtained the certificate Committed to Youth of the Dutch Golf Federation.
In addition Hooge Graven has in close cooperation with a number of schools developed a school project Golf for Kids. In 2015 350 children took part in this project. Every 2 to 3 years the schools will be in rotation contacted again to participate in this project.

Land Use & Cultural Heritage

This golf facility does not provide access and diversified land use for others.

No archaeological or heritage surveys have been undertaken at this golf facility.

This golf facility does not consult any organizations regarding the conservation of cultural heritage.

This golf facility does not undertake any activities to conserve cultural heritage features.

Communications

This golf facility undertakes the following internal environmental communications:

Activity Description
Provision of newsletters, notice boards & poster display Hooge Graven beschikt over een website en een digitale nieuwsbrief. Er worden informatieborden zowel binnen als buiten het clubhuis gebruikt.

Hooge Graven has a website and a digital newsletter. Notice boards are in use both outside and inside the clubhouse.
Members evenings and course walks De planning is om vanaf 2017 deel te nemen aan de jaarlijkse Nationale Golfcourse Bird Watching Day. Deze jaarlijkse vogeltelling op golfbanen is het resultaat van de samenwerking tussen de NGF en Vogelbescherming Nederland.

The planning is as of 2017 to participate in the yearly National Golf course Bird Watching Day. This yearly bird counting exercise on golf courses is a result of a cooperation between the Dutch Golf Federation and the Netherlands Society for the Protection of Birds.

This golf facility undertakes the following social and environmental advocacy activities:

Activity Description
Website, press releases & brochures Op de website van de golfclub onder het algemene gedeelte is informatie te vinden over de club en de baan.

The website of the club provides information on the golf club and the course.
Course walks / open days Hooge Graven doet mee aan de half jaarlijkse Open Golf Dag georganiseerd door de NGF.

Hooge Graven participates twice a year in the 'Open Golf Day' organized by the NGF (Dutch Golf Federation).
Joint practical projects with community Het scholenproject Golf for Kids.

The school project Golf for Kids.