Golfclub Heelsum

GEO Certified® 04/2013 GEO Re-Certified 11/2016
Heelsum,
Netherlands
Telephone: +31 317 313136
Gch_lores_zp02__original

Executive summary (English & local language)

On Monday, 19 September 2016, I conducted the re-audit at Heelsum Golfclub at Heelsum (the Netherlands). The club covers an area of 70 hectares, with 27 holes divided over 3 9-hole loops. The course was built in 2002/2003 and can be characterized as a true heather course (a modern-day classic).
The course is situated at the Heelsumse Veld at a remarkable location at the foot of the so-called Veluwe Massif. Geologically speaking, the location is unique because it was here that, at the end of the last ice age, melting glaciers created the largest landscape of fluvioglacial sand deposits (with Sandrs) in Europe. More recently, on 17 September 1944, during operation Market Garden, the area of the course witnessed the landing of the paratroopers of the first British Airborne Division when they attempted to take the bridge at Arnhem.
The audit consisted of a review of the submitted documents, an interview with the GEO-responsibles and an onsite visit.

Op maandag 19 september 2016 heb ik de heraudit bij Golfclub Heelsum in Heelsum (Nederland) uitgevoerd. De club beheert een 70ha groot terrein met 27 holes verdeeld over 3 lussen van 9 holes. De baan is aangelegd in 2002 en 2003 en karakteriseert zichzelf als een echte heidebaan ('een moderne klassieker').

De baan ligt in het Heelsumse Veld op een bijzondere locatie aan de voet van het Veluwe massief. Geologisch gezien is de locatie uniek doordat door het smelten van de gletsjers aan het einde van de laatste ijstijd op de plek waar de golfbaan is gesitueerd de grootste spoelzandvlakte (met Sandrs) van Europa is ontstaan. Meer recent is het gebied van de huidige baan gebruikt tijdens de operatie Market Garden. Op de locatie van de huidige baan zijn op 17 september 1944 de parachutisten van de 1ste Britse Airborne Division geland in een poging de brug bij Arnhem in te nemen.

De audit bestond uit het doornemen van de ter hand gestelde documenten, een gesprek met de GEO-verantwoordelijken en een terreinbezoek.

Nature

The GEO committee is very active in taking measures to increase the existing, natural values and aesthetic quality of this relatively new course. Various natural areas located in the direct vicinity serve as reference. They are, in particular, drift sands with lichen vegetation at the borders, stretches of heather shrubs and juniper, poor grasslands with grey hair-grass and solitary trees (Scots pine, silver birch and pedunculate oak). The club works in close cooperation with Natuurmonumenten (the Netherlands Society for the preservation of natural sites) for the supply of peat cuts. Over a period of 13 years, this approach has resulted in a course with spectacular natural features and ever increasing ecological values.

Vanuit de GEO-commissie worden bijzonder veel maatregelen genomen om de bestaande natuurwaarden en de esthetische kwaliteit van de jonge baan verder te verhogen. Verschillende in de directe omgeving gelegen natuurgebieden dienen daarbij al referentie. Het gaat dan om stuifzanden met in de randen korstmosvegetaties, heidegebieden met struikheide en jeneverbes, schrale graslanden met buntgras en solitaire bomen (vliegdennen, ruwe berken en zomereik). De club werkt daarbij -onder andere voor het leveren van heideplagsel en plaggen- samen met Natuurmonumenten. Door deze inzet is binnen 13 jaar een baan ontstaan met een bijzonder natuurlijke uitstraling en hoge natuurwaarden, die nog dagelijks toenemen.

There is a maintenance plan for day to day maintenance of the course. This describes not only the regular maintenance of the natural environment but it also allows room for evaluation and monitoring. Nevertheless, the maintenance plan is too standardized and not concrete enough so it does not guarantee properly planned maintenance on the course as a whole. There is no map that accurately indicates the different types of nature maintenance. It is unclear which type of maintenance approach is appropriate for which location.

Voor het uitvoeren van het natuurbeheer op de baan is een beheerplan aanwezig. Naast het beschrijven van het reguliere beheer van de natuurlijke omgeving gaat het beheerplan ook in op de evaluatie en monitoring. Toch is het beheerplan te standaard en niet concreet genoeg, waardoor niet zeker is of op elke locatie in de baan het juiste planmatige beheer wordt gevoerd. Ook is geen duidelijke kaart met de verschillende natuurbeheertypen aanwezig. Hierdoor is niet duidelijk welke beheersmaatregelen waar moet worden uitgevoerd.

Already in 2007, systematic improvement of the development of the vegetation was initialized. To that end, a masterplan was drafted in cooperation with the Scottish golf architect Steve Marnoch. The results of this initiative are closely monitored. For this monitoring, the club has contacted the Royal Dutch Association for Natural History (KNNV) and the Foundation for Floristic Research the Netherlands (FLORON). Over the past years, in spring and autumn, counts and inventories were made with respect to bird-life, mammals, plants and fungi. A comparison of the plant species present shows an increase of 85 species of plant between 2013 and 2016. These species also include highly vulnerable species such as broad-leaved helleborine and dodder.

Reeds in 2007 is het initiatief genomen de ontwikkeling van de vegetatie systematisch te gaan verbeteren. In samenwerking met de Schotse golfarchitect Steve Marnoch is daartoe een masterplan ontwikkeld. De resultaten worden nauwkeurig gemonitord. De club heeft voor de monitoring contact gezocht met de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV) en de Stichting Floristisch Onderzoek Nederland (FLORON). De afgelopen jaren zijn in het voor- en najaar tellingen en inventarisaties uitgevoerd op het gebied van vogels, zoogdieren, planten en schimmels. Uit een vergelijking van de aanwezige plantensoorten blijkt dat tussen 2013 en 2016 een toename van 85 plantensoorten is gerealiseerd. Onder deze soorten komen ook verschillende kwetsbare soorten, waaronder breedbladige wespenorchis en warkruid, voor.

The composition of grasses on the greens has a high percentage red fescue (>75%). In addition, there is a great deal of bent grass and only a very small percentage (<1%) of annual meadow grass. Hence, the composition of the lawns is particularly good. On the fairways too, the percentage of red fescue is important (>65%).

De grassamenstelling op de greens heeft een hoog aandeel rood zwenkgras (>75%). Daarnaast komt veel gewoon struisgras voor. Straatgras heeft een bijzonder laag percentage (<1%). De samenstelling van de grasmat is daardoor bijzonder goed te noemen. Ook in de fairways is het aandeel rood zwenkgras groot (>65%).

This daily maintenance is carried out in conformity with an approved code of conduct. Working protocols are implemented too. Nevertheless, an important area of concern is how working protocols are converted into every-day green keeping practice.
There are no tree administration or Visual tree assessment (VTA) that meet the legal requirements laid down in the Dutch Civil Code (NBW). This may result in a situation where a number of trees do not meet the legal safety requirements. However, the annual tree maintenance is carried out by experts and provisions regarding tree safety are included in the maintenance plan. Nevertheless, from a point of view of duty of care, this is not sufficient.

Bij het uitvoeren van dit dagelijkse beheer wordt gewerkt conform een goedgekeurde gedragscode. Ook zijn er werkprotocollen aanwezig. Belangrijk aandachtspunt is nog wel de vertaling van de werkprotocollen naar de greenkeeppraktijk van alle dag.

Er zijn geen boomadministratie en Visual tree assessment (VTA) aanwezig die aan de wettelijke zorgplichteisen vanuit het NBW voldoet. Daardoor kan het zijn dat een aantal bomen niet aan de wettelijke veiligheidseisen voldoet. Wel wordt jaarlijks boomonderhoud door deskundigen uitgevoerd en zijn in het beheer afspraken met betrekking tot boomveiligheid vastgelegd. Toch is dit uit oogpunt van zorgplicht niet voldoende.

Water

During the construction of the course, sprinklers have been installed near the greens and the tees only. On the golf course, there is only one soil type: haar podzol in crude sand. This renders the fairways highly sensitive to drought. In 2008, in order to prevent the grass from dying, it was decided – albeit hesitantly – to install a fairway irrigation installation. The focus is still on minimizing irrigation so that the course colours with the seasons.

Tijdens de aanleg zijn alleen sprinklers rond greens en tees aangelegd. Op de golfbaan bevindt zich maar één bodemtype: een haarpodzol in grof zand. Daardoor zijn de fairways zeer droogtegevoelig. Om afsterven van het gras te voorkomen is in 2008 -toch- besloten een fairwayberegeningsinstallatie te instaleren. Doel blijft echter zo min mogelijk te beregenen waardoor de baan 'mee kleurt' met de seizoenen.

In the – fairly dry – period 2010-2011, approximately 30,000 m3 water was consumed. In 2012, as more precipitation occurred, consumption was limited to 18,000m3. In the period 2013-2015, based on estimates, on a yearly basis, 12,000 to 20,000m3 were consumed. Starting from 2016, the installation of new pumps will allow accurate monitoring of the exact amounts of water used.

In de -vrij droge- periode 2010-2011 is naar schatting 30.000m3 water verbruikt. In 2012 kon dit, door de aanwezigheid van meer neerslag, tot 18.000m3 worden beperkt. In de periode 2013-2015 is op basis van schattingen jaarlijks tussen de 12.000 tot 20.000m3 gebruikt. Door de installatie van de nieuwe pompen is het exacte gebruik vanaf 2016 nauwkeurig te monitoren.

In 2016, the complete installation will be renovated. The most important reason for this was that up to the present moment, water ‘polluted’ with algae from the pond was used which caused periodical clogging of the pipes, valves and sprinklers. To prevent this from recurring, a well was built so that now, ground water is used for irrigation. The new source is provided with two pumps. Renovating the installation also allows installation of highly accurately dosing (sector) sprinklers. It is expected that in this manner, water consumption can be further reduced.

In 2016 wordt de totale installatie gerenoveerd. Belangrijkste reden is dat tot op heden met algen 'vervuild' water uit de vijver werd gebruikt, waardoor de leidingen, kleppen en sproeiers regelmatig verstopt zijn geraakt. Om dit in de toekomst te voorkomen is een bron geslagen, waardoor vanaf heden met grondwater wordt beregend. Die nieuwe bron is voorzien van twee pompen. De renovatie biedt tevens de mogelijkheid om (sector) sprinklers te installeren die zeer nauwkeurig doseren. Hierdoor kan het water verbruik, naar verwachting, verder worden gereduceerd.

Each year, the club house uses, on average, 1,700 m3 of tap water. Tap water is used in the club house for the kitchen, toilets, showers and cleaning. It is unclear which part is used for use in the kitchen and which part for showers and toilets. However, the toilets all have double flush systems. The club further aims to implement water saving shower heads.
The green keepers lodge is connected to a separate water meter so that consumption can be measured separately. Consumption is subject to great fluctuations: in 2013, 2,000m3 was used as opposed to 500m3 in 2014 and 1,000m3 in 2015. The cause of this important difference in consumption is unclear. Greenkeepers use tap water for the coffee machine, dishwasher, shower/sink and cleaning.

In het clubhuis wordt jaarlijks 1.700m³ leidingwater verbruikt. Leidingwater wordt in het clubhuis gebruikt voor keuken, toiletten, douches en schoonmaak. Het is niet duidelijk welk deel van het verbruik voor de keuken wordt ingezet en welk deel voor zaken als douches en toiletten. Wel zijn de toiletten voorzien van dubbel flush systemen. De club is voornemens waterbesparende douchekoppen te implementeren.

De greenkeepersloods is aangesloten op een aparte watermeter, zodat ook het verbruik apart kan worden gemeten. Het gebruik wisselt sterk: in 2013 werd 2.000m3 gebruikt, in 2014 500 en in 2015 1.000. Waar dit -grote- verschil vandaan komt is onduidelijk. Leidingwater door greenkeepers wordt ingezet voor koffiezetapparaat, afwasmachine, douche/wasbak en schoonmaak.

Energy

In the club house, green energy is used. Movement sensors are installed outside and in the changing rooms. Still, relatively little attention is given to the consumption of energy in the clubhouse.

In het clubhuis wordt gebruik gemaakt van groene stroom. Er zijn bewegingsmelders aanwezig aan de buitenzijde en in de kleedkamers. Toch is er nog relatief weinig aandacht besteed aan het energieverbruik van het clubhuis.

That is why the energy consumption for 2015 is still over 188,000 kWh. This may seem high, but when compared to the 220,000 kWh of 2011 and 2012, a considerable savings has been realized. A part of this savings can be explained by the LED lighting that has been installed. So as to better manage the use of energy, the club has decided to have an energy-audit carried out. The goal of the club is to reduce, in the years to come, the use of energy, based also on the results of the audit, by at least 10%. All buggies on the course are driven electrically.

The golf course is not connected to the natural gas grid. That is why use is made of propane gas for heating the club house. This gas is stored in a tank. In 2015, the club has used a total of 3,248m3 of propane gas. In addition to using propane gas for heating and hot water, the kitchen uses butane gas for the gas barbecue. The canisters for butane gas are stored outside the building in a closed off but well ventilated container.

Daardoor komt het energiegebruik in 2015 nog op ruim 188.000kWh uit. Dat lijkt veel, maar in vergelijking met het gebruik van rond de 220.000kWh in 2011 en 2012 is toch een behoorlijke bezuiniging gerealiseerd. Een deel van de besparing is te verklaren uit de keuze voor LED-verlichting. Om meer grip te krijgen op het verbruik wil de club een energie-audit laten uitvoeren. Streven is de komende jaren, mede op basis van de audit, het verbruik met minstens 10% te verlagen. Alle buggy's op de baan rijden elektrisch.

De golfbaan is niet aangesloten op het aardgasnet. Vandaar dat voor de verwarming van het clubhuis gebruik wordt gemaakt van propaangas. Dit gas wordt opgeslagen in een tank. In totaal heeft de club in 2015 3.280m³ propaangas gebruikt. Naast het gebruik van propaan voor de verwarming en warm water gebruikt de keuken butagas voor de gasbarbecue. De butagasflessen worden buiten het gebouw opgeslagen in een afgesloten, maar goed geventileerde container.

The club also intends to explore the possibility of placing solar panels. Reducing the energy consumption in the kitchen and the restaurant is an important focus for the club and the restaurant lessee.

Ook is de club voornemens een onderzoek uit te voeren naar de mogelijkheid zonnecollectoren te plaatsen. In combinatie met de horecapachter wordt nagedacht over het reduceren van het energiegebruik in de keuken en het restaurant.

In case machinery is to be replaced, the club considers, where possible, to purchase hybrid or electric machines. Here, in addition to environmental effects, economic and practical considerations play a part.

Bij vervanging van machines overweegt de club om in de toekomst waar mogelijk gebruik te maken van hybride of elektrische machines. Daarbij speelt naast milieueffecten ook altijd de economische en praktische afweging een rol.

Supply Chain

Realising a natural and sustainable course is the main focus of the Heelsum Golf Club. Never since its opening in 2003 have fungicides or pesticides been used. The builder responsible for maintenance, De Enk Groen en Golf, also strives for sustainable course maintenance with a minimum of fertilizers and other synthetic products.

Het beleid van de Golfclub Heelum is gericht op het realiseren van een natuurlijke en duurzame baan. Sinds de opening in 2003 worden geen fungiciden en insecticiden ingezet. Ook de aannemer die verantwoordelijk is voor het beheer -De Enk Groen en Golf- streeft naar een duurzaam baanbeheer met een minimum aan gebruik van kunstmest en andere synthetische producten.

Waste bins have been removed from the course. Instead thereof, four containers for collecting two separate types of waste have been placed near the club house. Removing the waste bins has resulted in a decrease of litter on the course, a decrease of waste removal costs and it has improved recycling.

In de baan zijn de prullenbakken verwijderd. Hiervoor in de plaats zijn vier containers bij het clubhuis geplaatst waar twee typen afval gescheiden kan worden aangeboden. Spelers krijgen, wanneer ze de baan in gaan, een bio-afbreekbaar afvalzakje aangeboden. Het verwijderen van de prullenbakken heeft geleid tot minder zwerfafval in de baan, een betere recycling en vermindering van de afvalkosten.

The Heelsum Golf restaurant is leased. The restaurant serves various sustainable, organic and fair trade products. This holds in particular for coffee and tea. The restaurant holder purchases the greater part of the produce used from a large organisation. There are several contacts with local producers. One of the goals formulated by the golf club for the next few years is to increase local purchase. At present there is no ethical code of purchase implemented but the club considers sustainability to be an important aspect in decisions regarding purchase.

De catering van golfrestaurant Heelsum is verpacht. In het restaurant worden verschillende duurzame -organisch c.q. fairtrade- producten geserveerd. Dat geldt bijvoorbeeld voor de koffie en de thee. De cateraar koopt de meeste spullen bij een grote organisatie in. Er zijn verder enkele relaties met plaatselijke producenten. De club heeft voor de komende drie jaar als nieuwe doelstelling geformuleerd meer locaal in te kopen. Op dit moment is geen ethische inkoopcode aanwezig, maar de club is wel voornemens duurzaamheid als belangrijk criterium bij een aankoopbeslissing mee te nemen.

Fertilizer use is accurately geadimistreerd. The roughs get no fertilizers, greens and tees 60-80 kg of nitrogen per hectare. The course limits the use of pesticides to the absolute minimum. There is no use of fungicides and insecticides.

Together with the constructor, the golf club explores how the starting points of the Green Deal Sporting Facilities can be implemented in management and maintenance. In addition, the club is actively investigating robotizing the mowing activities and customizing irrigation and fertilizing.

Het mestgebruik wordt nauwkeurig geadimistreerd.De roughs krijgen geen meststoffen, greens en tees 60-80 kg stikstof per hectare. De baan beperkt het gebruik van bestrijdingsmiddelen tot het absolute minimum. Er worden geen fungiciden en insecticiden gebruikt.

De club is samen met de aannemer actief bezig te onderzoeken hoe de uitgangspunten van de Green Deal Sportvelden in het beheer kunnen worden geïmplementeerd. Daarnaast wordt actief onderzoek gedaan naar robotisering van het maaiwerk en de precisie toediening van meststoffen en water.

Waste grass from the greens is collected at a separate location in the vicinity of the greenkeepers lodge. This also holds true for the organic material resulting from scarification. The remaining waste, with the exception of paper, glass and scrap metal, is collected in one container, which is emptied on demand. There is no waste management plan for the golf club.

Grasafval van de greens wordt opgevangen en verzameld op een aparte locatie in de buurt van de greenkeepersloods. Dat geldt ook voor het organische materiaal dat vrijkomt bij het verticuteren. Het overige afval, los van papier, glas en oud ijzer, gaat in één container. De container wordt op afroep geleegd.

Pollution Control

Every year, a fertilizing and pesticide plan is formulated. On the course, only legally admitted pesticides are used. There is a registration which meets legal standards. Products are stored and kept in conformity with regulations. Heelsum aims to reduce the use of both fertilizers and pesticides as much as possible. In addition, measures are taken to remove the causes of diseases and pests. This is done, for instance, through systematic spiking and scarifying of the greens. The goal is to keep the grass healthy and resistant.

An external expert has drawn up a fertilizer plan for the greens. This plan is based on the results of soil survey. Organic fertilizer is used for optimizing the soil. On average, on a yearly basis, the Heelsum golf club uses 50-60 kilos of nitrogen per hectare on the greens.

Leatherjackets are combatted by covering the greens at night with dark plastic so that they remain at the surface and can be ‘mowed away’ in the morning.

Jaarlijks wordt een bemestings- en gewasbeschermingsplan opgesteld. De baan gebruikt alleen bestrijdingsmiddelen die wettelijk zijn toegelaten. Er is een registratie aanwezig die voldoet aan de wettelijke eisen. Ook worden de producten conform wet- en regelgeving opgeslagen. Doel van Heelsum is het gebruik van zowel meststoffen als gewasbeschermingsmiddelen zo veel mogelijk te beperken. Herbiciden worden indien nodig altijd locaal toegepast. Daarnaast worden cultuurtechnische maatregelen ingezet om de oorzaak van ziekten en plagen weg te nemen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door op greens een goed onderhouds- regime van prikken en verticuteren toe te passen. Doel is het gras gezond en weerbaar te houden.

Voor greens is door een externe deskundige een bemestingsplan opgesteld. Dit plan is gebaseerd op de resultaten van grondonderzoek. Ook wordt organische bemesting toegepast om het bodemleven te stimuleren. Gemiddeld wordt in Heelsum op jaarbasis op de greens 50-60 kilo stikstof per hectare gebruikt.

Emelten worden bestreden door de greens 's nachts met donker plastic af te dekken waardoor ze aan de oppervlakte blijven en 's ochtends worden 'meegemaaid'.

Because the club is switched from irrigation from the pond to irrigate from a source (ground water) no analyzes are available.

Doordat de club is overgeschakeld van beregen uit de vijver naar beregenen vanuit een bron zijn er nog geen analyses beschikbaar.

The washing area is provided with a liquid tight plate with an oil and grease separator and is checked yearly. At the green keepers lodge there is a diesel tank. The tank is double-walled and has a leak warning system. The kitchen rinsing water passes through a grease pit which is emptied on a regular basis. The detergents used in the club house and the green keepers lodge are ecological.

De aanwezige wasplaats is voorzien van een vloeistofdichte plaat met olie- en vetafscheider en wordt jaarlijks gecontroleerd. Bij de greenkeepersloods is een dieseltank aanwezig. Ook het spoelwater van de keuken gaat door een vetput. De vetput wordt regelmatig geleegd. De in het clubhuis en bij greenkeepersloods toegepaste schoonmaakmiddelen zijn op natuurlijke/biologische basis.

It is the intention to develop such a plan over the coming three years so that maximum waste separation can be realized.

De golfclub beschikt niet over een afvalmanagement plan. Doel is dit in de komende 3 jaar te ontwikkelen zodat wordt gekomen tot maximale afvalscheiding.

Fertilizers are stored in the prescribed manner in the shed that also houses the machinery. Fuel is also stored in a correct manner. Waste oil is stored in drums. These drums are stored at a location with sufficient capacity for leakage. The regular fuel, 2 stroke and all other oil products are kept at a location with sufficient capacity for leakage.

Meststoffen zijn op voorgeschreven wijze opgeslagen in de loods waar ook de machines staan. Ook de brandstoffen worden op correcte wijzen opgeslagen. Afgewerkte olie wordt opgeslagen in oliedrums. Deze drums worden opgeslagen op een locatie met voldoende lekcapaciteit. De tank is dubbelwandig en voorzien van een lek-indicatie systeem. Ook de gewone benzine, 2-takt en alle andere olieproducten worden bewaard op een locatie met voldoende lekcapaciteit.


There is no protocol directed towards the prevention of soil pollution. As a result, it is unclear what the response should be in case one of the hydraulic hoses on the course tears. Legally speaking, such a protocol should be implemented.

Er is geen protocol aanwezig gericht op het voorkomen van bodemvervuiling. Hierdoor is niet duidelijk op welke manier moet worden gereageerd indien in de baan een hydrauliekslang scheurt. Wettelijk gezien zou een dergelijk protocol wel aanwezig moeten zijn.

Community

Golf Club Heelsum boasts an enthusiastic GEO committee. All members are well aware of all the themes regarding sustainability that concern the course. On the website, no information about GEO Certification is included. It would be desirable to have additional information on the course and in the club house. Over the coming years, the club intends to provide this through articles in new letters, on the website and in the clubs’ magazine. The club also proposes to inform neighbouring residents and others who are interested of the efforts the club makes with respect to sustainable entrepreneurship. Here, articles in local, regional and national newspapers are considered. The GEO committee also plans to organize yearly walks on the course. The club has an excellent relationship with its neighbour, the village of Heelsum. It is explored how the services of the various local businesses such as the baker or florist, can be used.

Golfclub Heelsum heeft een enthousiaste GEO-commissie. Alle leden zijn zeer goed op de hoogte van de duurzaamheidsthema's die op de baan spelen. Op de website is geen informatie over GEO-certificering opgenomen. Meer informatie, ook op de baan en in het clubhuis, zou wenselijk zijn. In de komende jaren gaat dat onder andere gebeuren via artikelen in nieuwsbrieven, de website en het clubblad. De club is ook voornemens omwonenden en andere geïnteresseerden te informeren over de inspanningen van de club m.b.t. duurzaam ondernemen. Hierbij wordt gedacht aan artikelen in lokale, regionale en nationale kranten en nieuwsbladen. Ook wil de GEO-commissie jaarlijks een wandeling in de baan organiseren. Het dorp Heelsum is te zien als een andere belangrijke 'buurman'. Er wordt onderzocht hoe meer gebruik kan worden gemaakt van diverse locale diensten en ondernemers, zoals de bakker of bloemist.

There are close contacts with several educational institutions. In 2015 and 2016 for instance, field trips for students of the Wageningen University were organized. Two students from the Streekcollege at Ede (a regional high school) have done a project on natural development and sustainable energy consumption.

De baan onderhoudt veel contacten met onderwijsinstellingen. In 2015 en 2016 is een excursie georganiseerd voor studenten van de Wageningen Universiteit. Twee studenten van het Streekcollege uit Ede hebben in 2016 een project uitgevoerd gericht op natuurontwikkeling en duurzaam energiegebruik.

A safe working environment is a constant focus of the courses’ management. All activities on the course are performed in conformity with Health and Safety regulations. There is an annual risk assessment. Risk prevention is a regular item on the agenda. Use of hazardous substances by the greenkeeping team is carried out according to strict procedures and is subject to management supervision. All means for protection are made available and actual use thereof is regularly monitored.

Een veilige werkomgeving is een belangrijk aandachtspunt binnen de bedrijfsvoering. Alle activiteiten op de baan worden uitgevoerd conform ARBO-richtlijnen. Elke jaar wordt een risico-inventarisatie uitgevoerd. Ook is het voorkomen van risico's periodiek een aandachtpunt bij overleg. Tijdens het werken met gevaarlijke stoffen worden procedures door de greenkeepers nauwkeurig nageleefd en door het management gecontroleerd. Alle noodzakelijke beschermingsmiddelen worden ter beschikking gesteld. Regelmatig wordt gecontroleerd of ze daadwerkelijk worden gebruikt.

A so-called Clog path cuts through the course. This is a publicly accessible walking trail over agricultural grounds. The path is situated such that hikers can use the club house as culinary layover.

Over de baan loopt een zogenaamd Klompenpad. Dit is een openbaar wandelpad over agrarische gronden. Het pad is zo gesitueerd dat wandelaars het clubhuis kunnen gebruiken als culinaire tussenstop.

Both in the magazine and on the website on regular base there is communication on GEO and across the developed nature quality.

During opening hours of the golf course, there is always a qualified first aid assistant present. The regular staff too has been trained in first aid and the use of AEDs (automated external defibrillator).

Zowel in het clubblad als op de website wordt regelmatig over GEO en over de ontwikkelde natuurkwaliteit gecommuniceerd.

Gedurende de openingstijden van de golfbaan is altijd een bedrijfshulpverlener aanwezig. Ook heeft het vaste personeel een EHBO-opleiding gehad en is getraind in het gebruik van een Automatische Externe Defibrillator (AED).

The club regularly writes about developments on the course in magazines and newspapers.In 2015 the club organized a walk on the course in conjunction with IVN.

De club schrijft regelmatig over de ontwikkelingen op de baan in tijdschriften en kranten. In 2015 is in samenwerking met IVN een wandeling over de baan georganiseerd.

Documentation Reviewed

Conclusion

Based on the documents submitted as well as the audit and the onsite visit, I, Ronald Buiting, GEOSA Accredited Verifier, recommend granting Golfclub Heelsum the GEO Certified status for sustainable golf course management.

Certification Highlights

Golfclub Heelsum at Heelsum (the Netherlands) covers an area of 70 hectares with 27 holes. The course is situated at the Heelsumse Veld at a remarkable location at the foot of the Veluwe Massif. Geologically speaking, the location is unique because it was here that, at the end of the last ice age, melting glaciers have created the largest landscape of fluvioglacial sand deposits (with Sandrs) in Europe. More recently, on 17 September 1944, during operation Market Garden, the area of the course witnessed the landing of the paratroopers of the first British Airborne Division when they attempted to take the bridge at Arnhem.
Over the last three years, Golfclub Heelsum has made significant progress with respect to the “areas of interest” formulated by the GEO organisation. Hence, a large part of the GEO goals formulated in 2013 have been realised. When compared to 2013, new goals have been formulated too, the most important of which are further development of heather, further reduction of water and energy consumption and ensuring that purchase is done at local, sustainable suppliers.
Daily maintenance is not done in conformity with an approved code of conduct. However, there are working protocols which safeguard prevention of damage to protected plant and bird life. There is no tree administration or VTA meeting legal duty of care requirements laid down in the Dutch Civil Code.
Since 2012, it is standard policy at the club to replace broken light bulbs with energy saving LED ones. Still, over 2015, the energy consumption of the Golfclub Heelsum exceeded 188,000kWh. Nonetheless, this is a considerable reduction when compared to the energy consumption over 2011. An energy audit is scheduled to be carried out before long, to examine which savings can be effected. Based on this audit, for the coming three years, a reduction of 10% is achievable.
There is no protocol directed to the prevention of soil pollution. As a result, it is unclear what the response should be in case one of the hydraulic hoses on the course tears. Legally speaking, such a protocol should be implemented.
The GEO committee intends to intensify its efforts towards improvement of communication and transfer of information between the various groups that work with GEO, both within and outside the club. Hence, one of its goals is to develop a mechanism to guarantee that, independently of changes within the club, GEO becomes anchored in the club in a durable fashion.

Golfclub Heelsum in Heelsum (Nederland) beheert een 70 ha groot terrein met 27 holes. De baan ligt in het Heelsumse Veld op een bijzondere locatie aan de voet van het Veluwe massief. Geologisch gezien is de locatie uniek doordat door het smelten van de gletsjers aan het einde van de laatste ijstijd op de plek waar de golfbaan is gesitueerd de grootste spoelzandvlakte (Sandr) van Europa is ontstaan. Meer recent is het gebied van de huidige baan gebruikt tijdens de operatie Market Garden. Op de locatie van de huidige baan zijn op 17 september 1944 de soldaten van de 1ste Britse Airborn Division geland in een poging de brug bij Arnhem in te nemen.

Golfclub Heelsum heeft in de afgelopen 3 jaar op een groot aantal van de door GEO-organisatie benoemde ‘aandachtsgebieden’ significante vooruitgang geboekt. Een groot deel van de in 2013 geformuleerd GEO-doelen zijn dan ook gehaald. In vergelijking met 2013 zijn ook nieuwe doelen geformuleerd, waarvan het verder ontwikkelen van heide, het verder verminderen van het watergebruik en energieverbruik, en streven naar locale, duurzame inkoop de belangrijkste zijn.

Bij het uitvoeren van het dagelijkse beheer wordt niet gewerkt conform een goedgekeurde gedragscode. Wel zijn er werkprotocollen aanwezig, waardoor het voorkomen van schade aan beschermde flora en fauna eenvoudig kan worden geborgd. Er zijn ook geen boomadministratie en VTA aanwezig die aan de wettelijke zorgplichteisen vanuit het NBW voldoet.

Het is op de club al sinds 2012 standaard beleid oude lampen te vervangen door energiezuinige LED-exemplaren. Toch komt het energiegebruik van golfclub Heelsum in 2015 nog op ruim 188.000kWh uit. Wel is dit energie verbruik al behoorlijk lager dan in 2011. Toch wordt op korte termijn een energie-audit uitgevoerd om nog meer te kunnen besparen. Op basis hiervan is voor de komende 3 jaar een daling van 10% voorzien.

Er is geen protocol aanwezig gericht op het voorkomen van bodemvervuiling. Hierdoor is niet duidelijk op welke manier moet worden gereageerd indien in de baan een hydrauliekslang scheurt. Wettelijk gezien zou een dergelijk protocol wel aanwezig moeten zijn.

De GEO-commissie wil -nog- meer energie stoppen in de communicatie en het overdragen van informatie binnen de diverse -bij GEO betrokken- groeperingen. Dit geldt zowel binnen als buiten de club. Eén van de doelstellingen is dan ook een mechanisme te ontwikkelen om ervoor te zorgen dat GEO, onafhankelijk van veranderingen binnen de club, duurzaam in de organisatie wordt verankerd.